మూడ్స్ చెడిపోవడం నాకూ నీకూ
కొత్తకాదు, మనిషై పుట్టినందుకు…
ఆ బాధల బూడిదల్లో ఒక జీవకణం
దేవులాడుదామనే… ప్రతీ ప్రయత్నం!
బరువు ఎక్కువైపోతే జతగా మోయడానికి..
ఉల్లాసం తరంగిస్తే.. ఓలలాడానికి..
తెరువు మరొకటున్నదని…
‘స్టాండ్ బై’ గుండె మరొకటుంటుందనీ…
సంకేతం ఇవ్వడానికి…
రింగుల్ని వింటూ నిరీక్షిస్తాను.

ఆప్త స్వర శ్రవణంలో..
ఇహం మరచిపోయే క్రమంలో..
నిరీక్షణ ఒక శోషణ!

నా చెవుల్లో మాత్రమే కాదు..
అవతల ‘రింగు’మన్నదో లేదో
ధ్రువపడకముందే…
లిప్తపాటులో వచ్చి పడిపోతుంది
ఇన్ బాక్సులోకి!
‘‘కాల్ యూ లేటర్’’

== ==
‘‘కాల్ యూ లేటర్’’
అదొక ఊరట…
స్మృతిలో ఉన్నావనే బాధాతప్త ఊరట!
అదొక సంతోషం…
కాసేపటి తర్వాతైనా మోగుతుందనే సంతోషం!
అదొక వగపు…
సగం కాను, స్వజనుణ్నీ కాకపోయానా అనే వగపు!
అదొక ద్వేషం…
ఈ పదబంధాన్ని అమ్ముల పొదిలో దాచుకుని,
బాణంలా ప్రయోగించే ధూర్తవాణిపై ద్వేషం!

ఆశను- చిలక్కొయ్యకు తగిలిస్తాను…
అంసతృప్త విశ్రాంతిలో
దిగ్ధాక్షతమైన సందిగ్ధంలోనే
అసంపూర్తిగానే సేదతీరుతాను!
ఆప్త స్వర శ్రవణాభిలాషియై…
రేప్పొద్దున- మళ్లీ తగిలించుకుంటాను.

మళ్లీ మీట నొక్కుతాను…
ఈసారీ అది రాదని తలుస్తాను…

.. కె.ఎ. మునిసురేష్ పిళ్లె
9959488088

అప్పులు పుట్టు తావు అది ఆశలు మోసుల చోటు ఎన్నగా..

అప్పుడె ఒప్పి, పూని తను ఇవ్వగ వచ్చిన  నేస్తు మిన్నగా!

ఎప్పుడు పొంచి ఉండు విధి అత్తఱి దాపున కాటు వేయగా..

చెప్పెడి మాట, కానగల చోద్యము- జీవిత సారమవ్వదా!!

అప్పు పుట్టే చోటు కనిపించిందంటే చాలు ఆశలు చిగురించే ప్రదేశం లాగా అనిపిస్తుంది. అవసరాన్ని అంగీకరించి తానుగా ఆ అప్పు ఇస్తానన్న మిత్రుడు గొప్పవాడని కూడా అనిపిస్తుంది. ఆటలాడుతూ ఉండే కాలవైపరీత్యం దెబ్బ కొట్టినప్పుడు, ఆ తమాషా చూసి చెప్పే మన మాటల్లో… జీవితసారం ధ్వనిస్తుంది కదా…!

పూజ్యులు మధురాంతకం రాజారాం గారి నుంచి ముఖతః కథారచనలోని మెళకువ, ఒడుపు సహస్రాంశం నేర్చుకోగల అవకాశం చిక్కిన భాగ్యశీలిని నేను. డిగ్రీ చదువుతున్న నాటినుంచి నేను రాసిన దానిని ఆయన సమక్షంలో కూచుని చదువుతోంటే.. విని.. నడకలో దోషాలు, పరుగులో దోషాలు, అసలు కథాంశంలోని లోపాలు, చివరికి అక్షర దోషాలు సహా దిద్దిన సహనశీలి మధురాంతకం గారి పాదాలకు సదా ప్రణమిల్లవలసిందే.

నేను మెయిన్ స్ట్రీమ్ జర్నలిజం లోకి ప్రవేశించాక.. ఎప్పుడు కలిసినా ‘నాయనా ఏమైనా రాశావా’ అనేవాళ్లు. ‘లేదు సార్’ అనేవాణ్ని. ‘మీ జర్నలిస్టుల్లో రచయిత చచ్చిపోతాడబ్బా’ అనేవాళ్లు. మేం రచయితగా ఎందుకు చచ్చిపోతామో, ఆయన మాటల్లోనే తెలుసుకోవాలంటే… ‘‘ఏదైనా మనసును కదిలించే ఘటన తారసపడితే.. అది మన మనసులో బాగా నలగాల. ఆవేశం పుట్టాల. అది తట్టుకోలేక మనం ఏదైనా రాయాల.. ఆ మాదిరిగా కథ పుడతంది.. మీకు ఎలాంటిది ఎదురుపడినా.. ప్రతిరోజూ ఏదో ఒకటి రాస్తా ఉంటారు గదబ్బా.. ఎక్కడో ఒకచోట అది మనసులోంచి బయటకు వచ్చేస్తాది.. ఇక కథ రాసేది- పోతంది’’ అనేవాళ్లు. అది అక్షరాలా నిజం. పుట్టిన ప్రతి ఆవేశమూ.. ఆలోచనల్లోని ప్రకంపన సమస్తం.. ఎప్పటికప్పుడు వార్తా రచనలోనే ఏదో ఒకరూపంలో అక్షరాంతరాళాల్లోకి జారిపోతూ ఉండేది.

నేను మెయిన్ స్ట్రీమ్ జర్నలిజం లోకి వచ్చిన తర్వాత.. రాసిన కథలన్నీ.. అక్కడ వార్తా కథనాల రూపంలో రాయలేక, అక్కడి వృత్తిగతమైన పరిమితులు చేతులు కట్టేసిన సందర్భాల్లో మాత్రం కథలుగా మార్పు చెందినవే తప్ప.. ఊహల్లోంచి పుట్టినవి కాదు. ప్రస్తుతం నేను ప్రస్తావించదలచుకున్న రాతి తయారీ ఆ కోవకు చెందినది కూడా కాదు. ఇది పూర్తిగా జర్నలిజం మీదనే రాసిన కథ. కథకులు సాధారణంగా అనేక రంగాలను, వృత్తులను ఎంచుకుని మరీ.. అందులోని సాధకబాధకాలను చర్చిస్తారు. నా ఎరికలో జర్నలిజం మీద దృష్టి సారించిన వారు తక్కువ. బహుశా తమకు సారూప్యత ఉన్న రంగం లోని చీకటి కోణాలను స్పృశించడం ఎందుకు లెమ్మన్న సానుభూతి వారిలో ఉండవచ్చు. నా ప్రపంచం మొత్తం జర్నలిజమే అయినప్పుడు చీకటైనా వెలుగైనా ఇక్కడివి మాత్రమే నాకు తెలుసు. అందుకే నాకు తెలిసిన దానిని నలుగురికీ చెప్పాలనే ఆలోచన నలుగుతుండేది.

సాధారణంగా- ‘ఒక రోడ్డు ప్రమాదం జరిగింది’ అని వినిపిస్తే.. ఎవరైనా సరే ముందు ‘అయ్యో’ అంటారు. కానీ జర్నలిస్టులు మాత్రం ‘ఎంతమంది’ అంటారు. ‘ఇద్దరు ముగ్గురైతే లోపలి పేజీ.. అయిదుగురు దాటితే ఫస్ట్ పేజీ’ అంటూ తేల్చేస్తారు.  మరో రకమైన స్పందనను, 27ఏళ్ల నా అనుభవాలలో ఎరగను. జర్నలిస్టు రాటుదేలుతున్న కొద్దీ.. గుండె రాయిలా మారుతుంటుంది. నాలో చాలాకాలంగా నలిగిన ఆలోచన అదే. అలాంటి ఒక పాత్రికేయుడి గుండె గురించిన వ్యక్తీకరణే.. ‘రాతితయారీ’

==

కథ పుట్టిన సందర్భం చాలా చిత్రమైనది.

నేను, ఈనాడు ఖమ్మంలో పనిచేస్తున్న రోజుల్లో సంస్థలో ఎన్నడూ లేనిది ఒక ఇన్‌హౌస్ రచనలపోటీ నిర్వహించారు. ఆ తర్వాత కూడా ఎన్నడూ అలాంటిది జరగలేదు. ఆ పోటీలకు రచనలు పంపాలి. బహుమతులు ప్రకటించినా.. రాసినవి ఎక్కడ ప్రచురణకు నోచుకుంటాయో కూడా తెలియదు. తెలుగులో అతి పెద్ద పత్రిక.. సంస్థలో ఉద్యోగులకు రచనల పోటీ పెడుతున్నప్పుడు జర్నలిజం కథాంశంగా.. నలుగుతున్న ఈ ఆలోచనకు కథారూపం ఇస్తే బాగుండునని అనిపించింది నాకు. ఆ రకంగా ఖమ్మం ఆఫీసులో కూర్చుని ఒకే రోజులో సాయంత్రం డ్యూటీ టైం అయ్యేలోగా కథ పూర్తి చేశాను. సంస్థలో ఎందరు కథా రచయితలు ఉన్నది, వారి కథాకథన స్థాయుల గురించి నాకు ఒక అవగాహన ఉంది. వేళ్లమీద లెక్కపెట్టగలిగినంత మంది కూడా ఆ రోజుల్లో లేరు. నా కథను పోటీ కి పంపేసి.. నా డెస్కులో కొలీగ్స్ తో.. ‘కథల పోటీలో మాత్రం ఫస్ట్ ప్రైజు నాదే.. కర్చీఫ్ వేసేశాను.. మిగిలిన వాటి గురించి తెలియదు..’ అంటూ ఛలోక్తి కూడా విసిరాను.

తీరా కొన్నాళ్లకు ఫలితాలు వచ్చాయి. మూడు బహుమతులకు అదనంగా రెండు కన్సొలేషన్ లను కూడా ప్రకటించారు. నా కథ పేరు అందులో ఎక్కడా లేదు. ఆశ్చర్యపడ్డాను గానీ, నిర్ఘాంతపోలేదు. అప్పటికే పుష్కరం దాటిన ఈనాడు అనుభవంలో అలాంటి చిత్రాలను అనేకం నేను దాటి వచ్చాను. పోటీ నిర్వహణ, న్యాయనిర్ణేతలకు అప్పగించి వారిచ్చిన మార్కులను సంకలన పరచడం వంటి బాధ్యత చూసిన వ్యక్తికి ఫోను చేసి.. ‘ఏంటి సంగ’తని అడిగాను. ‘నీకు తెలీందేముండాదబ్బా’ అని నర్మగర్భంగా ప్రకటించి మర్మం చెప్పకుండా తప్పించుకున్నాడు. అలా సంస్థలో అది మన కథ కింద తెలిసిపోయింది గనుక.. దొంగపేరు తో మరో పత్రికకు పంపించలేక, దానికి బహుమతి రాక… ‘రాతి తయారీ’ నా గదిలో ఎక్కడో మూలన పడిపోయింది.

ఆ తర్వాత కొన్నాళ్లకు నేను ఉద్యోగం మానేశాక తానా కథల పోటీ నిర్వహిస్తున్నట్లు ఓ మిత్రుడు చెప్పాడు. నాకు గడువు తేదీ రోజే సమాచారం తెలిసింది. గదిలో వెతికి ‘రాతితయారీ’ ప్రతిని పట్టగలిగాను గానీ.. నలిగిఉన్న కాగితాల బదులు ఫెయిర్ కాపీ రాసే సమయం కూడా లేదు. పైగా అందులో నా పేరు కూడా ఉంది.. తానా పోటీల నిబంధనల ప్రకారం కథ ప్రతి మీద రచయిత పేరు ఉండకూడదు. సమయం లేదు. కాగితం మీద నా పేరున్న భాగం చించేసి.. అవే కాపీలను తీసుకెళ్లి.. వాసిరెడ్డి నవీన్ గారి ఇల్లెక్కడో తెలుసుకుని.. అక్కడికెళ్లి అందజేశాను.

తానా పోటీల్లో దానికి ప్రథమ బహుమతి వచ్చింది. నవ్య వీక్లీలో ప్రచురణ అయింది. కథ-2005 సంకలనంలో చోటు చేసుకుంది. నాకు గుర్తున్నంత వరకు ఆ ఏడాది వచ్చిన దాదాపు అన్ని  కథా సంకలనాల్లోను దానికి చోటు లభించింది. ఆ రకంగా.. అప్పటికే నేను దాదాపు 30- 40 కథలు, స్వాతి వారపత్రికలో రెండు సీరియల్స్ రాసి ఉన్నప్పటికీ.. మొదటి కథ రాసిన కథారచయితగా ‘రాతి తయారీ’ నన్ను ప్రపంచానికి పరిచయం చేసింది.

==

కథ అనుభవాలు విలక్షణమైనవి..

జర్నలిజంలోనే బతుకుతూ, దానినే శ్వాసిస్తూ, దానినే ఆహారంగా ఆస్వాదిస్తూ దానితోనే రమిస్తూ, దానిలోనే కడతేరిపోవాలనుకునే నాకు బాహ్యప్రపంచంలోని కథకులతో పరిచయాలు చాలా తక్కువ. లేవనే చెప్పాలి. ఇది రాసిన తర్వాత చాలా కాలానికి చోరగుడి జాన్సన్ గారు.. ‘రాతి తయారీ’ కథ గురించి ఒక పత్రికలో విశ్లేషణ వ్యాసం రాశారు. ఆ వ్యాసం ప్రచురితం అయిన దాదాపు ఏడాది కాలం తర్వాత ఒక జర్నలిస్టు మిత్రుడు నాకు ఆ సంగతి చెప్పారు. ఆ వ్యాసాన్ని సంపాదించి చదివాను. కేవలం ఒకే ఒక్క ‘రాతి తయారీ’ కథ గురించి జాన్సన్ గారు రాసిన వ్యాసం.. ఇంచుమించుగా నా కథ కంటె నిడివి ఎక్కువే ఉంది. ఆ సందర్భంలో ఒకసారి ఆయనకు ఫోన్ చేసి థాంక్స్ చెప్పాను. ఆ తర్వాత ఇప్పటిదాకా ఆయనతో కూడా నాకు పరిచయం పెరగలేదు.

ఆ రకంగా ఈనాడు పోటీలో కనీసం కన్సొలేషన్ కూడా ఇవ్వకుండా తిరస్కరించడం వల్ల మాత్రమే… ‘రాతితయారీ’ కథ బాహ్యప్రపంచానికి తెలిసింది. ఆ పోటీలో బహుమతి పొందిన కథలు ఎక్కడా ప్రచురణ కూడా కాకుండా ఉండిపోయాయి. దీనికి బహుమతి వచ్చి ఉంటే పరిస్థితి అంతే. అందుకే.. ‘రాతి తయారీ’ ఇవాళ నాకు కథా రచయిత గా ఒక గుర్తింపు తెచ్చి పెట్టిందంటే.. అందుకు ఈనాడు న్యాయనిర్ణేతల వివేకానికి, విచక్షణకు సదా కృతజ్ఞుడై ఉండాలి.

నిజానికి నేను, అంతకు ముందు- ఆ తరువాత కూడా నామట్టుకు దీనికంటె బాగా నచ్చిన కథలు కొన్ని రాశాను. కానీ.. నాకు మాత్రం రాతితయారీ రచయితగానే ముద్ర ఉండిపోయింది. ఆ ముద్ర నాకు అర్హమైనది. ఎందుకంటే.. ఆ కథలోని పాత్రా లక్షణాలకు నేను అతీతుడిని కాదు. అందులోని ‘రాతి తయారీ’ గుండె నాదే. వ్యక్తిగతమూ- వృత్తిగతమూ వేర్వేరుగా ఎంచి చూసుకోవడానికి వీలుకాని నా జీవితంలో.. అంతకంటె నికృష్టమైన రీతిలో అంతకు మించిన గుండె బండబారి వ్యవహరించిన సందర్భాలు ఎన్నో ఉన్నాయి. అందుకు నేను ఆయా సందర్భాల్లోని అవతలి వారిపట్ల వ్యవహరించిన తీరు గుర్తుకు వచ్చినప్పుడెల్లా అపరాధ భావంతో కుమిలిపోతుంటాను.  మానవ సహజమైన కారుణ్యం, దయాపూరిత స్పందన ఇవన్నీ గిడసబారిపోయిన గుండెలు కలిగి ఉండే వేవేల మంది పాత్రికేయుల లోకానికి నేను అథమస్తుడినైన ప్రతినిధిని. నా జీవితానికి, వ్యక్తిత్వానికి ఈ చట్రంలో ఇష్టంగా ఇరుక్కుపోయి బయటకు రాలేని నా సహచరుల వేదనకి అక్షరరూపం ఈ కథ ‘రాతి తయారీ’

నాకు నేను కొట్టుకున్న చెంపదెబ్బ..

జర్నలిస్టుల హృదయాలు రాతితయారీగా మారిపోతుంటాయని ముందే మనవి చేసుకున్నాను. నాలోని రాతితయారీ గుండెకు ఈ కథ ఒక కొరడా దెబ్బ. నాకు నేను కొట్టుకున్న చెంపదెబ్బ ఈ కథ. ఈ కథ గుర్తుకు వచ్చినప్పుడెల్లా.. నాలోని జడత్వం గమనానికి వచ్చి వీలైనంత సరళంగా మారడానికి నేను ప్రయత్నిస్తుంటాను.

ఈ కథ ప్రచురణ కు నోచుకుని పుష్కరం దాటింది. కానీ అప్పటికీ ఇప్పటికీ కథలోని మౌలికమైన రాతిగుండెల విషయంలో ఎలాంటి మార్పు లేదు. పాత్రికేయ సమాజం మారలేదు. ఇప్పుడింకా చానెళ్ల మధ్య, పత్రికల మధ్య పోటీ పెరిగింది. సోషల్ మీడియాను బూచిలా చూసి భయపడుతూ.. బాధ్యతగల ప్రింట్, టీవీ మీడియాలు కూడా.. అవాస్తవాలను, ధ్రువీకరణకు ప్రయత్నించకుండా.. అసంబద్ధమైన విషయాలను ప్రచారం చేయడం నిత్యకృత్యంగా మారిపోయింది. ‘రాతితయారీ’ లోని కథానాయకుడికి కనీసం.. క్షణికమైనా సరే మానవత్వంతో స్పందించేంత, తన మీద తనే జాలిపడేంత మనసు ఉంది. ఇవాళ్టి పాత్రికేయుల్లో అవి కూడా లుప్తమైపోతున్నాయి. ఇందుకు నా జాతిని నేను నిందించను. హేతురహితమైన పోటీ, ముందుండాలనే ఆరాటంతో…, సత్యాలను విలువలను ప్రమాణాలను మానవత్వాన్ని సమస్తమైన మానవీయ కోణాలను కసాబిసా తొక్కేసుకుంటూ ముందుకు సాగిపోతున్నారు నేటి పాత్రికేయులు. మరెన్ని యుగాలు గడిచినా ‘రాతితయారీ’ జీవత్వం తొణికిసలాడే.. సార్వకాలీనతను కోల్పోయే అవకాశం లేని కథ అయినందుకు ఒక ఆనందం కలుగుతుంది.

అదిగో.. ఆ పైశాచిక ఆనందమే.. నాలోని ‘రాతితయారీ’ గుండెకు ప్రతీక.

==

సావధానంగా  కథ గురించి నా అభిప్రాయాన్ని అనుభవాల్ని విన్న మీకందరికీ సదా రుణపడి ఉంటాను.

భవదీయ

మునిసురేష్ పిళ్లె

‘న్యూస్ ఛానల్’ గొట్టాల మీద మట్టికొట్టిన కథ –

కె.ఎ.మునిసురేష్ పిళ్లె – ‘రాతి తయారీ’

‘‘హల్లో’’

‘‘హల్లోల్లేవ్! హరి అప్, హరి అప్. నిద్దర్లేచావా? రాత్రి ఇల్లు చేరేటప్పటికి ఒంటిగంట దాటినట్లుంది! ఉరుకు ఉరుకు! అవతల రైతు బిడ్డొకడు ఆత్మహత్య చేసేసుకున్నాట్ట. బిడ్డంటే మరీ పసివాడేం కాదులే… ఇరవయ్యేళ్లుండొచ్చుట. అప్పు మరీ లక్షల్లో కాదుగానీ, కుటుంబం బాగా చితికిపోయిందిట. పురుగుల మందు తాగి… కలెక్టరాఫీసు మెట్లమీద రాత్రి…’’

‘‘ఆఁ! కానీ…’’

‘‘అదే చెప్తున్నాకద! కలెక్టరాఫీసు మెట్లమీద రాత్రి ఏ వేళలోనో పురుగుల మందు తాగి పడిపోయాట్ట. ఇంకా బాడీ అలాగే ఉందిట. పోలీసులు వచ్చి తీసేసేలోగా మనం అక్కడుండాలి. విజువల్స్ అదిరిపోవాలి. ఎదురుగా ఏదైనా పెద్ద బిల్డింగుంటే మనవాణ్ని ఎక్కించి ఏరియల్ వ్యూ తీయించు. పురుగుల మందు తాగాడు కద… నోట్లో నురగలు, ఈగలు ముసరడాలు అన్నీ క్లోజప్ లో క్లియర్ గా ఉండాలి… విజువల్స్ వెంటనే రావాలి. ఇపుడు కాప్సూల్ లోనే వేసేస్తాం వింటున్నావా… హ…లో….’’

కథలోని మొదటి రెండు పేరాలివి. అవి చదివాక ఇంక చెప్పడానికి ఏముంది. అర్థమైపోతూనే ఉంది. కథ ‘ఎలక్ట్రానిక్ మీడియా’ గురించి అని! అసలు తెలుగు వారికి సరియైన డాక్యుమెంటేషన్ చేసుకునే అలవాటు లేదని ఒక నింద మనమీద ఉండటం అయితే ఉందికానీ, తెలుగు కథకులు మాత్రం తమ దృష్టికి వచ్చిన ఏ ఒక్క అంశాన్ని వదలకుండా రికార్డు చేస్తూనే ఉన్నారు. ప్రస్తుతం నవలను రెండవ స్థానంలోకి నెట్టి ముందుకొచ్చిన కథ మన సాంఘిక ఆర్థిక సాంస్కృతిక పరిణామాలను ప్రతి దశలోనూ డాక్యుమెంట్ చేస్తూనే ఉందని మన కథల పరిణామ తీరును నాలుగైదు దశాబ్దాలుగా పరిశీలిస్తున్న సీనియర్ కథకులు స్పష్టం చేస్తూనే ఉన్నారు. 1995 తర్వాత విస్తరిస్తున్న శాస్త్ర సాంకేతిక వృద్ధిని ఉపయోగించుకుని తెలుగులో కూడా శాటిలైట్ ఛానల్స్ ఒక ఉధృతిగా ప్రవేశించిన వైనం మన జ్ఞాపకాల్లో ఇంకా తాజాగా ఉన్న నిన్నటి చరిత్రే! దానికి మరొక పదేళ్ల ముందుకు వెళ్తే – చీకటిపడగానే నలుపు – తెలుపు టి.వి.లో శాంతి స్వరూప్ చదివే తెలుగు వార్తలు, తెలుగు కార్టూనిస్టులకు గనిగా వర్ధిల్లిన టీవీ ‘పాడిపంటలు’ కార్యక్రమాలు, కొన్ని నాటకాలు వంటి – సింగిల్ ఎపిసోడ్స్; 8-45 కల్లా ‘ఓవర్ టు ఢిల్లీ’ దాంతో తెలుగు కార్యక్రమాలకు శుభం కార్డు! ఈ చరిత్ర కూడా మనం ఇంకా మర్చిపోలేదు. 1982 ఆసియా క్రీడల సందర్భంగా గాని మన దేశంలోకి రంగుల టీ.వి. రాలేదు. అదొక ఆరంభదశ. ఇంకా మనం 80లలోకి ప్రవేశించిన రోజుల్లో హైదరాబాద్ లో మసబ్ ట్యాంక్ నుండి మెహిదీపట్నం వైపుకు వెళ్లేప్పుడు ఎడమవైపు విజయనగర్ కాలనీలోని ఇళ్లమీద కన్పించే టీ.వీ. యాంటెన్నాల గుంపు ఒక విలక్షణ దృశ్యం. ఇంక బస్టాప్ ల వద్ద ‘ది సాలిడ్ స్టేట్’ అని కన్పించే ట్యాగ్ లైన్ తో డయనారా నలుపు తెలుపు టీవీ ప్రకటనలు అదొక ఆరంభ దశ. కాని ఈ శాటిలైట్ ఛానల్స్ వచ్చాక మొత్తంగా మనలో ప్రతి ఒక్కరి జీవితాల్లో చోటు చేసుకున్న మార్పు పరిణామాలు ఒకసారి స్థిమితంగా పునరావలోకనం చేసుకుంటే – కథకుడు ఈకథకు పెట్టిన పేరు – ‘రాతి తయారీ’ ఎంతో కొంత మోతాదులో, మనలో కూడా ఉందనేది మనం మనలో మనమైనా అంగీకరించవలసిన వాస్తవమేనేమో.

అవును స్థాయి బేధమే గాని, శాటిలైట్ ఛానల్ కార్యక్రమాలు, మరీ ముఖ్యంగా ఇబ్బడి ముబ్బడిగా పెరుగుతున్న న్యూస్ ఛానల్స్ ఉదృతి తర్వాత మనం అందరం ఒక తీరుగానే ఉన్నాం. విషయం ఏదైనా కానివ్వండి కాని, మనకు ఏమి! ఎంత కావాలి? అనేవి మాత్రం ఎప్పుడూ పాతప్రశ్నలే! అస్సలు రోజులొ 24 గంటలు మనకు సరిపోనట్టే. నాలుగు వైపుల నుండీ వచ్చేది కూడా మనకు చాలక, పైనుండి – క్రింది నుండి కూడా మరో రెండు వైపుల్ని అదనంగా కలుపుకుని ఇప్పుడు మొత్తం ఆరువైపుల నుండి అన్నట్టుగా మనకు సమాచారం అందే వెసులుబాటు వచ్చేసింది! సరిపోతుందా ఇంకా కావాలా? (అప్పుడే చెప్పడం కష్టం) నాలుగు గ్లాసులో లేదా ఒక చెంబులో నీళ్లతో తడిచే స్పాంజి ముక్కను తీసుకెళ్లి గ్యాలన్ల కొద్దీ పట్టేనీళ్ల ట్యాంకులో పడేస్తే అదేం చేస్తుంది. ఆ చెంబుడు నీళ్లు పీల్చుకుంటుంది. తర్వాత దానికుండే పీల్చే లక్షణం అది కోల్పోతుంది.

ఈ కథలో న్యూస్ ఛానల్ రిపోర్టర్ ది అదే పరిస్థితి. కథ అతనే మనకు చెబుతాడు కనుక అతని పేరు మనకు తెలియదు. కాని అతని అసిస్టెంట్ రమేష్ (కెమెరామెన్) అతన్ని ‘అన్నా’ అంటుంటాడు. కనుక ప్రస్తుతానికి మనం కూడా అతన్ని అలాగే పిల్చుకుందాం. ఈ ‘అన్న’కు చావుకబురయినా, పెళ్లి కబురయినా ఒకటే లెక్క ఒకటే కొలత. కాకపోతే అక్కడ మనుష్యులు బతికి ఉంటే వాళ్లతో మాట్లాడిస్తాడు, లేదా చనిపోతే వాళ్ల తరుపున తానే మాట్లాడుతాడు. ‘వార్త’ చనిపోయిన వారి గురించా, బ్రతికి ఉన్న వారి గురించా అన్నది ‘అన్న’కు అస్సలు విషయం కానేకాదు ‘పోటీ చానల్’ వాళ్లకంటే ముందు మనం మన ఛానల్లో వార్త – ‘విజువల్స్’ ఇచ్చామా లేదా అన్నది ఒక్కటే పాయింట్. వ్యాసం ఆరంభంలో మీరు చదివిన రెండు పేరాలలో ‘‘హల్లో’’తో అన్న దినచర్య మొదలయింది కదా. ఇక చూడండి ఏమి జరుగుతుందో!

‘అన్న’ చెబుతున్నాడు –

‘‘ఎలక్ట్రానిక్ మీడియాలో రిపోర్టింగ్ చచ్చేంత చావు. పేపర్లలో పన్చేసినంత కాలం ఓ మోస్తరు సంఘటన ఏది జరిగినా రాత్రి పదిగంటల్లోగా వివరాలు ఫోన్లమీద తెలుసుకుని వార్త రాయడం అలవాటైపోయింది. టీవీల్లో, అదికూడా నిరంతరాయ వార్తా ప్రసారాలు వచ్చేసిన తర్వాత ‘ఎవ్విరి సెకెండ్ కౌంట్స్’ అంటాడు మా బాస్. హైదరాబాదు డెస్కులో ఓ టోల్ ఫ్రీ నెంబరు ఏర్పాటు చేశాక మరీ… మా దుంప తెగుతోంది. రాష్ట్రంలో ప్రతీవాడూ ఏ చిన్న సంఘటన కంటబడినా వెంటనే ఫోన్చేసి చెప్పేస్తున్నాడు. ఇక మొదలవుతుంది హైరానా. మీ ఊళ్లో ఫలానా ఘోరం జరిగింది, ఇంకా తెలుసుకోకపోతే ఎలా? వెళ్లు? వెళ్లి విజువల్స్ త్వరగా పంపు… అంటూ అడుసు కయ్యలో కదలని కాడెద్దును ములుగర్రతో అదిలించినట్లుగా వెంటబడుతూనే… ఉంటారు. ఒక్కోసారి ప్రాణం ఎంత విసిగిపోతుందంటే… ఈ వెంటబడే వాళ్ల ఫోన్లన్నీ మాట్లాడేలోగా పుణ్యకాలం కాస్తా గడచిపోతుంటుంది.

రిమోట్ అందుకుని టీవీ ఆన్ చేశాను. బ్రేకింగ్ న్యూస్ వస్తోంది. ఒంగోలు కలెక్టరు కార్యాలయం మెట్లమీద యువరైతు ఆత్మహత్య! వెంటనే మా పోటీ ఛానల్ కెళ్లాను. ఏదో చర్చ నడుస్తోంది. చర్చకోసం కాదుగానీ, అలాగే ఓ పదినిమిషాలు ఆ ఛానల్ చూస్తూ గడిపాను. అదే చర్చ! థాంక్ గాడ్ వీడింకా వేయలేదు. మళ్లీ పోటీ ఛానెల్ లోకి వెళ్లేసరికి వాడు కూడా బ్రేకింగ్ న్యూస్ ఇచ్చేశాడు. ఎలక్ట్రానిక్ మీడియాలో ఇదో తలనొప్పి. సమాచారం వరకూ యథేచ్చగా కాపీ జరిగిపోతుంది అడిగే దిక్కులేదు. మళ్లీ మా ఛానెల్ కెళ్లాను. వార్తలు మొదలై మొట్టమొదటి రైతు శవం విజువల్ వేశారు. ‘వెల్ డన్ రమేష్’ మనసులో అభినందించేశాను.

ఇక పర్లేదు. ఓ కునుకు తీసి కదలొచ్చు. టీవీ కట్టేసి కళ్లు మూసుకున్నాను.  కునుకుకు స్పీడ్ బ్రేకర్లలాగా మళ్లీ సెల్ మోగింది. అన్నా బాడీ క్లియర్ చేసేశారు. పోస్టుమార్టం తర్వాత వాళ్ల పల్లెకు తీసుకెళ్లిపోతారు. నువ్వు హడావుడి పడొద్దు. మనం భోంచేసి అక్కడికెళ్తే చాలు.

వీడికి నామీద ఎంత నమ్మకమో.

సరే నువ్వు ఇంటికెళ్లి భోంచేశాక ఇటోచ్చేయ్ ! వస్తూ ఓ బిర్యానీ పార్సిల్ పట్రా.

ఇక పూర్తి కునుకే తీయొచ్చు. సమాచారం తెలిసి మనసు నెమ్మదించగానే, సెల్ స్విచాఫ్ అయిపోయింది! కళ్లు మూతలు పడిపోయాయి!!’’

ఇప్పుడు ‘అన్న’ ఆత్మహత్య చేసుకున్న యువరైతు ఊరికి తన కెమేరామెన్ రమేష్ తో కలిసి బైక్ మీద బయల్దేరాడు. అన్న అక్కడికి చేరుకునేలోగా కాస్సేపు మళ్లీ నేను. కమర్షియల్ బ్రేకుల్లేని సింగిల్ ఎపిసోడ్ లా ఏకబిగిని సాగుతుంది కథ. పొద్దున్నే ‘‘హల్లో’’ అంటూ ‘‘అన్న’’ నిద్ర లేచింది మొదలు; ఆరున్నర పేజీల్లో, (చదవడానికి) 20 నిముషాలలోపు ‘అన్న’ తన ఛానల్ కు ఎలా అదనపు న్యూస్ మైలేజ్ స్కోర్ చేశాడో మనకు చెప్పడంతో కథ ముగుస్తుంది. అవును ఎలక్ట్రానిక్ మీడియా రిపోర్టింగ్ అంటే – స్టాప్ వాచ్ ఆన్ చేసుకుని చేసే పరుగు రేస్ వంటిదే. అందులో మరొక మాటకు చోటులేదు. కాని ఇక్కడ ఈ ‘రాతి తయారీ’ కథను కూడా కథకుడు మునిసురేష్ పిళ్లె ఇ-మీడియా రిపోర్టింగ్ స్పిరిట్ తోనే బిగి సడలకుండా పరుగులు పెట్టిస్తాడు. కథకు ఎంచుకున్న ఈ శైలివల్ల ‘పాజ్’ (విరామం) లేకుండా, కథకుడు ఒక ‘పైలెట్’లా తాను ముందుండి మనల్ని తనవెంట పరుగులు పెట్టిస్తూ లాక్కుపోతాడు. మళ్లీ మనల్ని వెనక్కి తిరిగి చూడనీకుండా తనతో లాక్కుపోవడం వరకు సరే; కథ చివర్న – అర్థంతరంగా మనల్ని వదిలివేయడం కూడా అంతే నిర్లక్ష్యంగా, అంతే బాధ్యతారాహిత్యంగా వదిలేస్తాడు. శిల్పరీత్యా ఇది కథనంలో రచయిత చూపించదలచుకున్న పొగరు (ప్రైడ్) అనడానికి వెరవనక్కర్లేదు. అంతేకాకుండా న్యూస్ రిపోర్టింగ్ లో పాలో అప్ బాధ్యతల పట్ల అస్సలు దాఖలుపడని ఇ-మీడియా ధోరణికి కూడా ఈ కథ ముగింపు తీరు ఒక ప్రతీకాత్మక అభివ్యక్తి. ఇది యువకథకులు కథనంలో తీసుకుంటున్న స్వేచ్ఛగా ప్రశంసించవలసిన సందర్భం. చెప్పాలనుకున్న విషయం అయిపోయింది అనుకొన్నప్పుడు, ఇంకా ఇక్కడ మన పనేం ఉంది అన్నట్టు కథకుడు సీన్ నుంచి నిష్ర్కమిస్తాడు.

సరే ‘అన్న’ రమేష్ లు రైతు ఇంటి ముందుకొచ్చారు –

‘‘అదొక చిన్న చుట్టు గుడిసె. ముందర తాటాకు కప్పిన చిన్న పందిరి ఉంది. ఇంటి గడపదగ్గరే నలుగురు ఆడవాళ్లు కూర్చుని ఉన్నారు. వారిలో మరీ వయసు మీరని ఓ ముసలమ్మ ఎండిపోయిన ఒళ్లు, శిథిలమైపోయిన గుడిలాగా ఉంది. అప్పటికే అలసిపోయినట్లుంది. స్పృహ తప్పిందేమో! మరో మహిళ పొదివి పట్టుకుని ఉంది. నిశ్శబ్దంలో క్రమం తప్పకుండా ఏడ్పు తాలూకు వెక్కిళ్లు, అప్పుడప్పుడూ, ‘‘నా బిడ్డ నా బిడ్డ’’ అంటూ గొణగడం… వినిపిస్తున్నాయి.

‘‘ఎస్సైని అడిగా, ఇంకా గంట పడుతుందిట’

అందుకే నాకు రమేష్ అంటే ప్రేమ. మన సమయం వృధా కానివ్వడు. సమాచారం మోసుకొచ్చేస్తుంటాడు. మిగిలిన ఛానల్స్ వాళ్లింకా రాలేదు. అక్కడి గుంపులో జొరబడి నలుగురిని మైక్ ముందు మాట్లాడిస్తే సరి. పెద్ద స్టోరీ అయిపోతుంది. ఇవాల్టికి అది చాలు. రేపు మళ్లీ ఫాలోఅప్ కు కొంత దాచుకోవాలి. దానికోసం అరగంట చాలు.

‘‘సరే పద!’’ పొలంవైపు నడిచాను. లైటర్ ఉందో లేదోనని జేబు తడుముకుంటూ.

ఎస్సై నోట్లో ఎప్పుడూ నిజం రాదు. శవం వచ్చేసరికి రెండు మూడు గంటలు దాటింది. మా సిగిరెట్టు ప్రేమ కూడా కొంత లాభం తెచ్చింది. తెలియకుండానే అయినా మేం వెళ్లింది ఆ చచ్చిన రైతు పొలంలోకే…

బీళ్లు పడ్డ పొలాలు, ఎండిన చెట్లు… సారీ మొక్కలు… ఛ… ఏమందాం… నారు. ఓ.కె.ఎండిన వరినారు.

‘‘అద్దిరింది. రోజూ తమ దరికి వచ్చి ఆశగా చూసి, ఆకాశానికేసి చూసి కాసేపు గడిపి వెళ్లే నేస్తం… దిగంతాలకు వెళ్లిపోయాడని ఈ ఎండిన వరికి, గుండె పగిలిన పొలానికి ఏం తెలుసు పాపం… అంటూ వాయిస్ ఓవర్ వేసి ఈ విజువల్స్ చూపించామంటే పేలిపోతుంది. కానివ్వమంటూ అన్నీ షూట్ చేయించాను.’’

తిరిగి ఊళ్లోకి వచ్చి అందరితో మాట్లాడాం. వినీ వినీ అరిగిపోయిన పాత రికార్డులాగా… అన్నీ మామూలు బాధలే. కరువు, అప్పులు, ఆకలి గట్రా గట్రా… కొత్తగా ప్రెజంట్ చేయడానికి మంచి పాయింటేం దొరకలేదు. అంతా పూర్తయి గోళ్లు గిల్లుకుంటూ కూర్చున్నప్పుడు… వచ్చింది పోలీసు జీపు. అందులోంచి అన్ని ఛానెళ్లవాళ్లూ బిలబిలమంటూ దండులా దిగి ఉరికారు. మా రమేష్ కు కొత్తగా చెప్పక్కర్లేదు.

దాని వెనుకే అంబులెన్సు.

పొద్దు గుంకడానికి ఇంకా కొంత వేళే ఉంది. ఆ లోగిలి మాత్రం వీడియో లైట్లతో మధ్యాహ్నంలా వెలుగుతోంది.

ఊళ్లో వాళ్లు ఒకరిద్దరు చేయందిస్తే పోలీసులు బాడీ తీసుకెళ్లి పందిట్లో పడుకోబెట్టారు.

‘‘అమ్మా బిడ్డొచ్చినాడు…’’

ఆ ముసలమ్మను పొదివి పట్టుకుని వున్న ఇంకో తల్లి మెల్లగా గొణగింది.

అంతసేపూ స్పృహలో లేనట్లుగా శవం పడి వున్న ఆ ముసలామె దిగ్గున లేచింది. దిక్కులు బెదిరిపోయేట్టు ‘‘నాయనా బిడ్డా…’’ అని బొంగురుపోయిన గొంతుతో బిగ్గరగా అరచింది. దబ్బున కుప్పకూలిపోయింది. శోకం ఆమెను ఆకులా ఊపేస్తోంది.

గుడ్డలో చుట్టి ఉన్న కొడుకుని పాదాల దగ్గర్నించి తలవరకు తడిమి తడిమి చూసుకుంటోంది. పొగిలి పొగిలి ఏడుస్తోంది. బుగ్గలు పుణికి పుణికి ముద్దుపెట్టుకుంటోంది.

మనవాళ్లంతా జూమ్ లెన్స్ ల్లోంచి ఏడుపు అద్భుతంగా వుండేలా విజువల్స్ ను బంధిస్తున్నారు. డిటిఎస్ వంటి ఎఫెక్టులకోసం కొందరు కాలర్ మైకులు కూడా తెచ్చారు. కానీ, ఆవిడకు దాన్ని అమర్చేంత వ్యవధి వారికి చిక్కనట్టుంది. పాపం! మామూలు మైకులు పట్టుకుని కుస్తీలు మొదలెడుతున్నారు.

మావాళ్లపని కత్తిమీద సాము. నిజానికి ఆ మైకు పట్టుకుని అడిగే పని నాదే! కానీ మా వాడు సమర్ధుడు కాబట్టి. ఓ గ్రామస్థుడి చేతికి మైక్ ఇచ్చి, ఆ గుంపులోకి నెట్టాడు. ఓవైపు ఆవిడ పొర్లి పొర్లి ఏడుస్తుంటే… రాష్ట్ర ప్రజానీకానికంతటికీ మెరుగైన సమాచారాన్ని అందించడం కోసం ఇంత కష్టపడాల్సి రావడం మాకు కత్తిమీద సాము కాక మరేంటి. ఒక్కొక్కరూ శరపరంపరగా ప్రశ్నలు గుప్పిస్తున్నారు.

‘‘అమ్మా చెప్పండి మీ కొడుకు ఆత్మహత్యకు కారణం ఏమనుకుంటున్నారు?’’

‘‘ప్రభుత్వం ఉచిత విద్యుత్తు, రుణాలు ప్రకటించినా ఆత్మహత్య చేసుకున్నాడంటే… ఈ హామీలు రైతులకు సంతృప్తిగా లేనట్లేనా అమ్మ…?’’

‘‘మీ కుటుంబం దీనస్థితిలో ఉందని సాయం అడిగితే, ప్రభుత్వ పరంగా ఆదుకోవడానికి మీ ఎమ్మెల్యే తిరస్కరించాడా?’’

‘‘గత ప్రభుత్వ నిర్వాకం వల్లే మీ కుటుంబం ఆర్ధికంగా చితికిపోయి ఇప్పుడు ఆత్మహత్యకు దారి తీసిందా…’’

‘‘ఈ పల్లెలో భూస్వాములు, పెత్తందార్లు మీబోటి పెదరైతులు బతకనీయకుండా దోచుకుతినేస్తున్నారా… చెప్పమ్మా చెప్పు?’’ ఒకటే గొంతులో ఆవేశం వెల్లువెత్తేస్తోంది.

మా వాళ్లు… ఎవడికి ఎలాంటి సమాధానం కావాలో దానికి తగ్గట్లుగా ప్రశ్నల్ని తయారుచేసుకుని ఆ తల్లిమీదికి వదులుతున్నారు.

ఆమెకు మాత్రం – ఈ లోకం పట్టినట్లు లేదు. ఏడ్చి ఏడ్చి అలాగే ఊపిరి వదిలేయాలన్నట్లుగా, ఊపిరి వదిలేసే వరకూ అలాగే ఏడుస్తూ వుండాలన్నట్లుగా… శృతి పెంచుతూ, తగ్గిస్తూ ఏడుస్తోంది.

నేను టౌనుకు వెళ్లగానే ఎలాంటి స్టోరీలు ఇవ్వాలో అప్పటికో ప్లాన్ చేసేసుకుంటున్నాను. ఇక ఇక్కడేం మిగల్లేదు. ఏదైనా జరుగుతుందేమోనని వేచి ఉన్నాం అంతే! అంటే, రైతు తరపున ఎవరైనా ఆవేశంగా దేన్నయినా ప్రభుత్వ ఆస్తుల్ని తగలబెట్టడం వంటివి, కనీసం ఏమ్మార్వో వస్తే జీపును అడ్డగించి కొంత గొడవచేసినా చాలు. అలాంటివి జరిగితేనే మజా! వేచి వుండక తప్పదు మరి! కాస్త దూరంగా వెళ్లి మళ్లీ సిగరెట్ అంటించాను. లైటర్ ఆపేలోగా పెదవుల మధ్యనున్న సిగరెట్ ఒక్క ఉదుటున జారి కిందపడిపోయింది. నివ్వెరపోయి అటు పరుగెత్తాను.

ఆమె బిడ్డమీద పడి ఏడుస్తోంటే మనవాళ్లు మైకులన్నీ తేనెతుట్టలా మొహాన్ని కప్పేసి ఉన్నాయి. అంతవరకు నేను సిగరెట్ కి వెళ్లేముందు చూసింది. అప్పటివరకు ఎంతో బలహీనంగా – ఇప్పుడే చనిపోతుందేమో అనిపించేలా వున్న ఆమె – ఒక్కసారిగా పూనకం వచ్చిన దానిలా లేచి నిల్చుంది. ఎప్ప.డో జారిపోయిన పైటను లాగి భుజం మీద నుంచి బిగదీసి బొడ్లో దోపింది. చెమటకారి జిడ్డోడుతున్న మొహానికి అతుక్కుపోయి ఉన్న జుట్టు పాయల్ని కొంచెం వెనక్కి నెట్టింది.

‘‘ముండమోపి ఎదవల్లారా…!’’

ఒక్కసారిగా చేతుల్నిండా జవురుకున్న మట్టిని మైకులు పట్టుకున్న వాళ్ల మీదకి విసిరికొట్టింది.

‘‘నా బిడ్డ సచ్చిపోయినాడురా. మీయమ్మ కడుపులు మాడ. నా బిడ్ద సచ్చిపోయినాడురా… నన్ను ఏడవనీయ్యండిరా…! నా సావు నన్ను సావనియ్యండిరా! మీకేం పొయ్యేకాలం వొచ్చిందిరా మాదత్యోదుల్లారా… ఈ గొట్టాలన్నీ నా నోట్లో తెచ్చి పెడ్తారేందిరా… కనీసం నా బిడ్డ మీద ఈ కడపటి రోజైనా కళ్ల నిండా కడవడు నీళ్లు గార్చి ఏడవనియ్యరేందిరా ముదనష్టపు ఎదవల్లారా… మీ పెళ్లాలు ముండమొయ్యా…’’

అరుస్తూ… అరుస్తూ… అరుస్తూ… అలాగే ఒరిగిపోయింది.

స్పృహ లేదు.

ఒకామె పరుగున వెళ్లి దొసిలితో నీళ్లు తెచ్చి మొహాన కొట్టింది.

‘‘బిడ్డా… బిడ్డా….’’ అని గొణుగుతోంది.

మావాళ్ల చేతుల్లో మైకులు జారిపోయాయి. ఎవరో ఒక పెద్దమనిషి వచ్చి కసురుకున్నాడు. కెమెరాల కళ్లన్నీ పక్కకు మళ్లాయి. కొన్ని రెప్పలు మూశాయి.

తిడితే తిట్టారు గాని ఒకింత తీరిక దొరికిందిలెమ్మని మనవాళ్లు ఎడంగా వచ్చి సేదతీరుతూ కెమేరాలు వేళ్లాడేస్కుని భుజం గూళ్లు ఒత్తుకుంటున్నారు.

అంతలో ఒక్కసారిగా మళ్లీ కలకలం.

ఓ గుంపు కుర్రాళ్లు మా వాళ్ల వెంటబడి తరుముతున్నారు. రాళ్లుచ్చుకుని కొడుతున్నారు. అంతా పరుగులు. రమేష్ కోసం నా కళ్లు వెదికాయి. కనపళ్లేదు. పారిపోయాడా? అయిపోయాడా? దూరంగా ఉండటం మూలాన నేను కూడా తరమాల్సిన మనిషినేనని వాళ్లు గుర్తించలేదు.

‘‘సంపుతాం కొడకల్లారా’’, ఏదో ఒక గొంతు గుంపును మరింత రెచ్చగొడుతోంది. అంతలో గుంపులోకి ఎస్సై జొరబడ్డాడు. ‘‘ఇంకేం లేదులెండి సార్ – అంతా అయిపోయింది కదా సార్. పదండి సార్’’ సర్దుతూ, తీస్కొచ్చి అందర్నీ హడావుడిగా జీపెక్కించేశాడు బలవంతంగా.

విషయంలో పడి దాన్ని చెబుతున్న కథనంలో పడి ఏకరీతిని ఒకే ‘రిథమ్’లో మిళితం కావడం ఈ కథకున్న విలక్షణత. అతి కొద్ది కథలకే ఇటువంటి – మేలైన పొందిక అమరుతుంది. కథ ముగింపు దగ్గరకు వచ్చాం.

‘అన్న’ – రమేష్ మోటార్ సైకిల్ మీద ఆ ఊరినుంచి తిరుగు ప్రయాణంలో ఉన్నారు.

దారిలో వారి సంభాషణ –

‘‘అవునా?’’

స్వరంలో దిగ్ర్బమ, భయం గమనించేశాడు. మోటారు సైకిలు నడుపుతూనే…

‘‘అవునన్నా ! మరి కుర్రాళ్లకు అంత కోపమూ ఎందుకొచ్చిందనుకున్నావ్? నేను కొంచెం ముందే పసిగట్టా! అందుకే పరుగున వెళ్లి పక్కనున్న మేడ ఎక్కేశా! మనకేం, మంచి పవర్ ఫుల్ జూమ్ వుందిగా!’’

ఏం చెప్తున్నాడో వినబడట్లేదు. కళ్లముందు శూన్యంగా వుంది. గుండె అంతా చీకటైపోయింది. అది మామూల్దికాదు. క్షణంలో తేరుకుంది. సెల్ అందుకున్నాను చేరవేయడానికి.

‘‘అయ్యయ్యో…’’

‘‘ఇంకా నీలో ఇలాంటివి మిగిలే వున్నాయేంట్రా…’’ వెటకారమాడాను.

‘‘సర్లే చెప్పు’’, గొంతులో తేడా వచ్చింది.

‘‘ముందు బ్రేకింగ్ న్యూస్ లో ఇచ్చేయ్. వేరే ఛానల్స్ వాళ్లెవ్వరూ లేరు. చెప్పాగా అందర్నీ తరిమేశారు. విజువల్స్ మనకే స్కోరు. ఇంకెవరికీ దొరకవ్ కూడా! ఇంకో అయిదు నిమిషాల్లో అక్కడుంటాయ్’’

‘‘సరే సరే…’’ముక్తసరిగా అంటున్నాడు.

‘‘న్యూస్ బ్రేక్ వరకు ఆగకుండా రాగానే వేసేయ్! రాష్ట్రమంతా ఇవాళ మన ఘనకార్యంతో అట్టుడికిపోవాలి…’’

‘‘రాస్కో – కొడుకు వెనుకే తల్లి… తరగని శోకంతో తిరిగిరాని లోకాలకు… అని వేశామే అనుకో…’’

అంతే ! రచయిత కథను – కరెంటుపోయి ఆగిపోయిన టి.వి.లా  ఇక్కడ ఆపేస్తాడు.

ఇది మునిసురేష్ పిళ్లై కథ ‘రాతి తయారీ’.

కథలోని – కెమేరా గొట్టాలు ముసలమ్మ ముఖంమ్మీద పెట్టి ఆమె.ను వాళ్లు అడిగే ప్రశ్నలు వంటి సన్నివేశాలు మనం ప్రతిరోజూ చూసేవే. అందివచ్చిన ప్రతి సందర్భంలోనూ ప్రభుత్వాలకు వ్యతిరేకంగా ప్రజాభిప్రాయం కూడకట్టాలని ఇ-మీడియా ఇంతగా క్రింద మీద అవుతున్నా – కనీసం వాటి పరిష్కరాల కోసం స్థానికంగా అయినా ఎందుకు ప్రజా ఉద్యమాలు రావడం లేదు? ప్రతి సమస్యకు ప్రభుత్వాల వైఫల్యమంటూ దానికి ఒక వ్యవస్థీకృత రూపం ఇచ్చే ప్రయత్నం మీడియా చేస్తున్నదే తప్ప స్వచ్ఛందంగా ప్రజలు కూడా అంతే స్ఫూర్తితో దానిని తమ స్వవిషయంగా తీసుకోవడం లేదా? వారు అలా తీసుకోనప్పుడు మీడియా ఏ ప్రయోజనాల్ని ఆశించి ఇంత కసరత్తు చేస్తున్నట్లు? ఈ ప్రశ్న వద్ద సమాధానం రెండుగా చీలిపోతున్నది – అంటే రెండు అభిప్రాయాలు చలామణిలో ఉన్నాయి. ఒకటి – అస్సలు ‘మీడియా వాచ్’ అనేది ఒకటి ఉంటే సమాజానికి దాని ప్రయోజనం ఎంతో కొంత శాతం ఉంటూనే ఉంటుంది అనేది ఒకటి. రెండవది – ఆయా ఛానళ్ల యాజమాన్యాలు ఇతర రంగాల్లో పెట్టే పెట్టుబడులకు ఇ-మీడియా ఆధిపత్యం అదనపు ప్రయోజనకరమవుతున్నది. కనుక ఈ తరహా రిపోర్టింగులో ఉన్నది కేవలం వాస్తవాల నివేదన తప్ప మరింకేమీ కాదు, అనే నిర్ధారణకు రాలేని పరిస్థితి నెలకొని ఉన్నది. ఈ రెండు అభిప్రాయాలు సత్యదూరాలు అని అనలేము.

సరే ఈ చర్చ అలా ఉంచితే, ఛానళ్ల మధ్య పోటీ పేరుతో సాగుతున్న ఈ మానవీయ లక్షణాల హననం మాటేమిటి? ముఖ్యంగా సృజన రంగంలో క్రియా శీలంగా ఉన్నవారి మాటేమిటి? మనిషి తయారుచేసుకున్న టెక్నాలజీ ఆ మనిషినే ఉరుకులు పరుగులు పెట్టిస్తుంటే దీనికి ముగింపు ఎక్కడ? ఇటువంటి రిపోర్టింగ్ ఏ విలువలను, సున్నితభావాలను (సెన్సిబిలిటీ) మనుష్యుల్లో నాలుగు కాలాలపాటు నిలపగలుగుతాయి? అన్నీ ప్రశ్నలే! చివరిగా ఏ ప్రయోజనం ఆశించి రచయిత ఈ కథను రాశాడు? అనే ప్రశ్నకు సమాధానం కథకు కథకుడు ఉంచిన పేరే అని చెప్పవలసి ఉంటుంది! అది ఏ మీడియా అయినా విలేకరికి ఉండవలసిన ప్రాధమిక అర్హత – మానవీయ దృక్ఫథం.

ముసలమ్మ కూడా చనిపోయింది అని రమేష్ చెప్పినప్పుడు ‘అన్న’ అంటాడు కళ్లముందు శూన్యంగా ఉంది.

‘గుండె అంతా చీకటైపోయింది’ అని, కాని వెంటనే

‘అది మామూల్ది కాదు’ అంటాడు, అంటే –

(అది ‘రాతి తయారీ’ అన్నమాట)

(అది) క్షణాల్లో తేరుకుంది.

సెల్ అందుకున్నాను. చేరవేయడానికి.

కథంతా రచయిత ఒక ‘రింగ్ సైడ్ వ్యూ’ అన్నట్టుగా చెప్పి కథ మీద తన వ్యాఖ్యను మరీ సింపుల్ గా టైటిల్ ద్వారా చెప్పి, మొదటి కథతోనే తన కథ ‘క్రాఫ్ట్’కు విమర్శకుల ఆమోదం సాధించుకున్న మునిసురేష్ పిళ్లైకి అభినందనలు.

..  చోరగుడి జాన్సన్

డెబ్భయిలూ అరవైలూ చేరకముందే

నా చుట్టూ ఉన్న అన్నలు, తమ్ముళ్లు

నాన్నలు, అమ్మలు, అక్కలు…

కొడుకులు, కూతుళ్లు.. అలాంటి అనేక బిడ్డలు …

నా అనుకోగలిగిన వాళ్లలో

నిమిషాకి పదో వందో మందికిపైగా అసుపులు బాస్తున్న నా దేశంలో

ఎనభై అయిదేళ్ల ముదుసలి

నిత్య కాలకేశికా జటధారి.. చావబోతే నొల్లనివ్వని వారు కొల్లలు

మర శ్వాసలను లోపలికి నెడుతూ, బయటకు తీస్తూ

మరణ ఘడియలను నిమిషాలుగా, గంటలుగా వెనక్కి నెడుతూ

బతుకును భ్రమాలంకారంలో ముంచెత్తి.

నిర్విరామ నిరీక్షల పర్వాన్ని రక్తి కట్టించారు.

యముడ్ని బెదరగొట్టగల సావిత్రీసములు శతసహస్రాలుగా

పగళ్లూ రాత్రుళ్లూ  వంతు బృందాలుగా, భజనలు హోరెత్తించారు

నా జాతి మొత్తం

కళ్లలో ఫోకస్ లైట్లు వెలిగించుకుని,

నోళ్లకు గన్ మైకుల్ని కట్టుకుని,

తలకో, అవతల బండికో శాటిలైట్ గొడుగును వెల్లకిలా బిగించుకుని

ఎదర కెమెరాలను కరచుకుని

బులెటిన్లు  పారిత్తించారు

రోజువారీ తెల్లారగట్ల పలకరించే పత్ర రాజాల్ని

పుటలు పుటలుగా

రకరకాల ఊహా వ్యాఖ్యాన విన్యాసాలతో నింపేశారు.

మంది” సంవద మెండైన నా దేశంలో

మందగించిన మతి మోతాదు ఇంతుందా

అని

సకల వ్యాధిగ్రస్థమైన దేహాన్ని పార్థివంగా మార్చి, ఎంచి. విడిచి,

మెల్లగా జారుకున్న ఆత్మ సాక్షిగా.. బాధాతప్త చిరాకు కలిగింది.

— మునిసురేష్ పిళ్లె

‘‘ముందు నేను చెబుతాను’’

‘‘అహఁ, ముదు నేను…’’

‘‘నేను చెప్పినాకే… ఎవరైనా…’’

***

‘‘అసలు క్షోభ మొత్తం అనుభవించిన వాడిని నేను. నేను చెప్పడమే కరెక్టు’’

‘‘దాదాపుగా అన్ని నిందలూ పడ్డది నామీదే. పాపాల భైరవుడిలాగా, అంటే పడడానికే పుట్టినట్టున్నాను. నేను చెబుతాను ముందు…’’

‘‘ఇయ్యన్నీ పక్కన పెట్టండి. ఏదో పెద్ద ముండావోడ్ని. నా కడుపు మంటేదో కక్కనివ్వండి ముందు…’’

***

‘‘సరే మొదలెట్టు…’’ తొలి రెండు గొంతుకలూ ఒక్కసారిగా పలికాయి.

‘‘అదీ మాటంటే…’’ పొడిదగ్గు పండు గొంతును సవరదీసింది.

***

నన్నందరూ చెలమయ్య అంటారు.

వాడలో ఉంటా. ఇప్పుటోడ్ని గాదు. మనూరి పెద్దరెడ్డి నాయన పుష్కరాలకని బొయ్యి గోదాట్లో మునిగిపొయ్యినాడని కబురొచ్చిన్రోజే నువ్వు బుట్టినావురా… ఆ రెడ్డే పుట్టినాడని ఆయన పేరే పెట్టుకున్నా… అనేది మాయమ్మ ఆశెగా నా తల నిమర్తా. నా పేరూ ఆయన పేరూ ఒకటే. ఆయన వెంకటచలమారెడ్డి. నేను చెలమయ్య. ఆ పేరు బెట్టినందుకో ఏమో గానీ మాయమ్మ నన్ను చాన్నాళ్లపాటూ రెడ్డి బిడ్డ మాదిర్తోనే సాకింది. చాన్నాళ్లంటే – అమ్మ పాలు తాగినన్నాళ్లూ! ఆనక మా దొడ్లో రాతి గుంజకు కట్టేసిన బర్రె ఉన్న కొన్నాళ్లూ! అప్పుడు కరువొచ్చింది. వరిగింజ కాదుగదా, వరి గడ్డి కూడా మొలవకుండా గొడ్డుబోతై పోయింది నేల. గుంజకు కట్టే గొడ్డును తోలుకోని బొయ్యి లారీ ఎక్కించేసినాడు మా నాయన. నేనప్పటికి సరిగ్గా గోచీ పెట్టుకోవడమైనా ఎరగను. కానీ చేతికి మాత్రం ఓ కర్రొచ్చింది. దాన్ని బట్టుకోని ‘హేయ్.. హేయ్…’మని అదిలించుకుంటూ రెడ్డేరి గొడ్లను కాయడం మొదులుబెట్టినా. ‘గిల్లితే పాలు కారతాయమ్మా నా బిడ్డని…’ అంటూ నా బుగ్గలు పట్టుకోని మురిసిపోయేది అమ్మ. నల్లగా ఉండే బుగ్గల్లోంచి తెల్ల పాలు ఎట్ట కారతాయో నాకు తెలిసేది కాదు. నాలుగు దినాలు గడిచేపాటికి ఒళ్లు కొంచెం కాయగాసింది. ఆలోగా వాడలోనే ఇంకో గోచీగాడు తయారయినాడు, గొడ్లకాడికి. నేను అది మానేసి పొలంలో కూలికి పోవడం మొదులుబెట్టినా…

మీసాలు పూసే వయసులో మునువైపోయింది. వీడు బుట్టినాడు. రాజా మాదిర్తో ఉండాడు బిడ్డ అని మురిసిపొయినా. కాకి పిల్ల కాకికి ముద్దే అనుకో… కానీ రంగు నాకంటె లచ్చసార్లు మేకప్పేసినట్టుగా ఉండేటోడు. వాణ్నిజూసే కళ్లతో గోచిబెట్టి గొడ్లకాడికి పంపిచ్చే రోజుని కానలేకపోయినా. ఆగలేకపోయినా. చిన్నది బుట్టగానే, యీణ్ని తీస్కబోయి టౌన్లో కనిపించిన ప్రతోణ్నీ కాళ్లూ గడుపులూ బట్టుకోని గవుర్మెంటు ఆస్టల్లో యేసినా. ఆడకాణ్నించీ కొంపలో మేం ముగ్గురం తిండికి పోగా మిగిలిందో సగిలిందో ఏ రూక ఉన్నా అంతా పోగుజేసి నెలకోమారు వెళ్లి వాడి మొహాన్నే ముడుపు కడతా ఉంటిని. మిగిలిన శ్రమంతా వోడిదే. వాడిపాటికి చదువుకుంటూ బొయినాడు.

కస్టమే కాపాడిందో, కులమే కనికరించిందో… మొత్తానికి మా వాడికి సర్కారు కొలువైంది. అట్టాంటిట్టాంటి కొలువు గాదు. నెలబొడిసే సరికి కళ్లు చెదిరిపోయే మాదిరి జీతంతో! ఒకటి రెండు మార్లు ఇంటికొచ్చినాడు. పదోపరకో మా చేతిలో బెట్టినట్టు గూడా గుర్తు. వాళ్లమ్మకో కోక కూడా కొనిచ్చినాడు. ఆనక- కులం మీరలేదు గానీ టౌన్లోనే, చూస్తే దొరసానేమో అనిపించే పిల్లను పెండ్లాడినాడు. మనువు సంగతి మాకు చాన్నాళ్లకు గానీ తెలియలా. ఆణ్నించే అంతా మొదలయ్యింది.

బిడ్డ ఎక్కొచ్చినాడంటే ఎవుడైనా ఏం కోరుకుంటాడు. ఏదో వయసు పైబడ్డాక కూటికి జరిగిపోయే మాదిరిగా ఇంత గంజి పోస్తే సాలనుకుంటాడు. ఆ గంజికయ్యే సొమ్ము సంగతి గురించి కాదు నే జెప్పేది…! ఎవుడైనా సరే, తాము కన్న బిడ్డలు- తమను కన్నవాళ్ల మాదిరిగా మారాలని కలగంటాడు. తమను బిడ్డల్లా జూస్కోవాలని అనుకుంటాడు. కానీ నేను ఇంకా చాలా చాలా కలలు బెట్టుకున్నా నా బిడ్డ మీద.

మా వాడనుంచి వోడొక్కడే అంతో ఇంతో చదూకున్నాడు. చెప్పా గదా, ఏదో ఒక మాదిరిగా, మంచి కొలువులోనే నిమ్మళంగా కుదురుకున్నాడు. నా కోరిక ఏందిరా అంటే… వాడు నా పల్లెలోనే, నా వాడలోనే ఉండాల. నా బిడ్డ ఇదిగో యింత సంపాదిస్తాండాడని రెడ్ల ముందు రొమ్ము ఇరుసుకుంటా నడవాలనేది గాదు సామీ దాని వుద్దేశం. నాబిడ్డ ఇస్త్రీ గుడ్డలేస్కుంటా టౌనుకీ, ఇంటికీ తిరగతా ఉంటే… వాడలో ఇంకో పదిమంది కళ్లల్లో నిప్పులు బడాల. అంటే ఇంకోటేందీ గాదు- అసూయ బుట్టాల. దాన్లోంచి ఆశ బుట్టాల. చదువు మీద మోజు బుట్టాల. వాళ్లందరూ తమ బిడ్డల్ని సదివించుకోవాల. అందరూ సల్లంగా బతకాల.

కానీ అట్టా జరిగిందా?

నా బిడ్డ వాడ మొగమే చూసేటోడు కాదు. దారితప్పి వచ్చినా, ఏదో అడవులు బట్టిపోయిన అన్నల మాదిర్తో అర్దరాతిరికాడ ఇంటికొచ్చేవాడు. తెల్లారగట్ల సద్ది కలపక ముందే ఎల్లిపోయేవోడు. వాడి కడుపు పండి బంగారం లాంటి ఇద్దరు బిడ్డలు బుట్టినారు. బొమ్మలే! అట్టాంటోళ్లు జన్మకోమారైనా నా వాడలో కాలు బెట్టి ఉంటే… వాడ మొత్తం అంతా వాళ్లన్జూసి తమ బిడ్డల్ని చదివించుకుని బాగుపడిపోడానికి ఎగబడతారని అనిపించేది నాకు. ఒకటిరెండు మార్లు ఒళ్లు చెప్పిన మాట ఇనకపోతే ఆస్పత్రికని బొయ్యి, గతిలేక టౌన్లో వాడి యింట్లో ఉండినాగానీ, బందిఖానానే అనిపించేది. రోజులిట్టా ఉంటే – నాతో కలిసి సద్దికూడు పంచుకోని, ఎరగడ్డ పంచుకోని నడిసిన నా పెండ్లాం మద్దెలోనే కాడి దించేసింది! సుకపడిపోయింది! తలకొరివి పెట్టాల్సిన వాడికి తప్పలేదు గానీ, గంగాగోదార్లు పొంగి ఆరోజంతా అలుక్కుపోయి మనసబారిన నాకళ్లకి దొరసాని గానీ, బంగారు బొమ్మలుగానీ కనిపించనేలే! ఆనక ఓమారు వోడొచ్చి ‘నువ్వొక్కడివీ ఎందుకిక్కడ? వచ్చి నాకాడ పడుంటే పువ్వుల్లో బెట్టి జూస్కోనా?’ అన్నాడు. గుండెలోంచి వచ్చినాయో, గొంతులోంచి జారినాయో ఆ మాటలు మాత్తరం నాకు అంత రుచించలా. నేను పువ్వుల్లో ‘పడుం’డడానిగ్గాదు వోణ్ని చదివించింది. వాడ బడిలో సదువు సగం సాగగానే, సంకనాకిపోతుందని, ఇద్దరు ముగ్గురు తమ బిడ్డల్ని టౌను ఆస్టళ్లలో ఎయ్యడానికి తీస్కబొయ్యి వీణ్ని కొంచెం మాటసాయం జేయమంటే మొకం చాటేసినాడంట! ఖాళీగా ఎనక్కొచ్కి, నా మొహాన ఉమ్మినంత పన్జేసినారు. నా మనసు ఇరిగిపొయ్యింది. ఒక దీపం ముట్టించినప్పుడు, అది నలుగురి బతుకుల్లో చీకటిని మింగేసినప్పుడే మనకు నిమ్మళంగా ఉంటుంది. ‘నా వెల్తురు నాకు మాత్తరమే’ అనుకుంటా అది బొయ్యి చీకటి గుయ్యారంలో దాక్కుంటే దాని బతుకు ఎవుడిక్కావాల?

అయ్యా అదీ సంగతి!

***

నా పేరు లక్ష్మీనారాయణ.

పేరు జూస్తే వాడలో బుట్టినట్టుగా లేదే… అని మీకు అనిపించొచ్చు. నిజమే. వాడలో పుట్టింది నేను, నా పేరు కాదు. మా నాన్న నన్ను తీస్కెళ్లి టౌను స్కూల్లో చేర్చినప్పుడు అక్కడి అయ్యోరే ఆ పేరు పెట్టినాడు.

నా సమస్య గురించి చెప్పకపోతే అందరూ కలసి ఉమ్మడిగా నా మొహాన ఉమ్మేసే అవకాశం ఉంది. ఎందుకంటారా? సారీ, ఇంకా చెప్పలేదు కదూ. నేనే చలమయ్య కొడుకుని. నా గురించే ఇంతసేపు చెలమయ్య గొంతుచించుకున్నది. మళ్లీ సారీ, అలా కోసం వచ్చినప్పుడెల్లా మాట జారిపోతుంటాను. టు బి ఫ్రాంక్, ఇలాంటివే నన్ను చాలా ఇరుకున పెట్టస్తుంటాయి. నా గురించి చాలామందిలో, అదే ఇలాంటి వాళ్లలో, బ్యాడ్ ఒపీనియన్స్ క్రియేట్ చేస్తుంటాయి. అందుకే ఇకమీదట కాస్త ఒళ్లూ, నాలుకా అదుపులో పెట్టుకుని వీలైనంత డిప్లొమేటిగ్గా అసలు విషయం చెప్పడానికి ప్రయత్నిస్తాను. అలా అనగానే అబద్ధాలు మొదలెడతానని మాత్రం అనుమానించకండి. కన్ఫెషన్ కు సిద్ధపడ్డాను కాబట్టే, డిప్లొమసీ విషయమూ దాచుకోకుండా చెబుతున్నాను.

మా నాన్న నన్ను హాస్టల్లో చేర్పించడమూ, అప్పుడప్పుడూ పదో పరకో తెచ్చిస్తుండడమూ కరెక్టే. కానీ చదువూ కొలువూ రావడానికి అవి మాత్రం చాలవు. నా తెలివి, నా కష్టం, నా పరిశ్రమ, నిద్రలేని రాత్రులు, తిండి గురించి అనుకోకుండా చదివిన రోజులు… ఇలాంటివి ఎన్నోఉన్నాయి. సరే చదువు పూర్తయి బ్రహ్మాండమైన ఉద్యోగంలో కురురుకున్నాను.

అమ్మానాన్నలు పూనుకుని పెళ్లిచేయడం అంటేనే ఏదో విచిత్రంగా అనిపిస్తుంది నాకు. బాల్య వివాహాల రోజుల్లో బహుశా అలాంటి అవసరం ఉండేదేమో. మనిషి తన తిండీ నిద్ర గురించి నిర్ణయించుకోగలిగినప్పుడు ఎవరిని కట్టుకోవాలో, అదే, మ్యారేజి చేసుకోవాలో డిసైడ్ చేసుకోలేడా? చేసుకోవాలి. చేసుకున్నాను. అది తప్పెట్టా అవుతుంది.

నా వైఫ్ నాకంటె గొప్ప ఉద్యోగంలో ఉన్నది. కోడలు కొంపకు రాలేదని ఏడ్చి… బాధపడితే ఎలా? తను పొద్దుపొడిస్తే సద్ది కలుపుకోని ఎరగడ్డ కొరుక్కోని కాస్త ఎంగిలిపడి మధ్యాహ్నం రైతు పెట్టే సంగటి ముద్దతో సరిపెట్టుకుందామని పొలానికి వెళ్లే ఆమాంబాపతు కాదు. అదిగో, మళ్లీ ఆవేశం… జారిపోతున్నాను. మన్నించాలి. తల్లి గురించి మాట్లాడేటప్పుడు కూడా అదుపులో ఉండలేకపోతే ఇక నేను నేర్చుకున్న డిప్లొమసీకి అర్థం లేదు. నా వైఫ్ కి ఖాళీ చిక్కడం చాలా అరుదు. రెవిన్యూ డివిజినల్ ఆఫీసరంటే మాటలేం కాదు. పల్లెలో కాలు మోపితేనే అంతా చుట్టు ముట్టేస్తారు. ఇంకా వాడల్లోకి రావాలని కోరుకుంటే ఎలా?

డిగ్రీ పూర్తయి, ఉద్యోగంలో చేరిన చాన్నాళ్ల వరకు కూడా నేను తరచూ పల్లెకు వచ్చేవాడిని. ఎవ్విరీటైమ్ ఐ ఫేస్డ్ వెరీ బిట్టర్ ఎక్స్‌పీరియన్సెస్! వాటన్నింటినీ ఎలా మరిచిపోగలను.  నెట్ సర్ఫ్ చేసి ఆన్ లైన్లో బుక్ చేసుకుని, కొన్ని వేలు నావి కాదనుకున్నానంటే… తిరుపతి వెంకటేశ్వరస్వామి కొలువులో తివాచీమీద కూర్చుండబెట్టి మరీ నా కుటుంబాన్నంతటినీ ఆశీర్వదిస్తారు పంతుళ్లు. అలాంటిది ఊరెళ్లినప్పుడు గుడి మాట వస్తే… వీధిలోంచే ఓ దణ్నం విసిరెయ్యమని మా అయ్య హుకుం. హౌ ఎంబరాసింగ్? దేవుడి గొడవ ఎందుకులే? ముందు మనుషుల గురించి మాటాడుకుందాం.

మా పల్లె సర్పంచి ఉన్నాడు. నా ఈడు వాడే. దూరం దూరంగానే అయినా చిన్నప్పుడు కొన్ని ఆటలు కలిసే ఆడుకున్నట్టు గుర్తు. ఇంటర్ దాకా చదివినట్లున్నాడు…! చదువు సాగలేదో- ఇంటిదగ్గర సాగుబాటు ఎక్కువై సాగించదలచుకోలేదో నాకు తెలియదు గానీ అంతటితో ఆపేశాడు. ఎకరాలకొద్దీ పొలం, పుట్టిలకొద్దీ ధాన్యం, పెట్టెలకొద్దీ డబ్బు, పెట్టింది తిని పడుండే మా అయ్య లాంటి జీతగాళ్లు. ఎన్నెకరాల వ్యవసాయమైనా వాడు సంపాదనకంటె నా నెలజీతమే కచ్చితంగా ఎక్కువ. నా డిపార్టుమెంటుతో వాడికి పెద్ద అవసరం పడదు గానీ, ఉంటే వచ్చినప్పుడెల్లా ఓ అరగంట వరండాలో నిలబెట్టించేవాణ్ని. వాడు నన్ను ఎలా ట్రీట్ చేసేవాడంటే… నాకు ఒళ్లంతా కంపరంగా ఉండేది. ‘అరేయ్ ఒరేయ్’ అనేవాడు. తొలినాళ్లలో విననట్టుగా తప్పించుకునేందుకు ప్రయత్నించా, ‘ఒరేయ్ అచ్చిగా…’ అంటూ స్పష్టంగా పిలిచేవాడు. చిన్నప్పుడు అలాంటి పేరేదో ఉండేదిట నాకు. అవమానం అనిపించేది. కారిడార్లో కారు దిగానంటే మొత్తం ఆఫీసులో భయం భక్తులు రాజ్యమేలుతాయి. అలాంటి నన్ను, వీడు ఇలా మాట్లాడతాడేమిటి? ముభావంగా ఉండి నా నిరసన తెలియజేస్తే ‘టౌను కెళ్లి చదివితే చలాకీగా కావాలిగానీ, అట్టా ముంగి అయినావేందిరా…’ అని ఎద్దేవా చేసేవాడు. పైగా అరుగు మీద కుర్చీలో కూర్చుని మాట్లాడుతోంటే మనం వీధిలో నిల్చునో లేదా ఎడంగా అరుగుమీద కూర్చునో వినాలి. ఓసారి కుర్చీ అందుకోబోతే ఈ చెలమయ్యే పొడిగా దగ్గాడు- హెచ్చరికగా! నా అవమానాలన్నీ ఒక ఎత్తు. నా కళ్లముందే ‘అరేయ్ చెలమా… ఒరేయ్ చెలమా…’ అంటూ మా అయ్యకు పనులు పురమాయించేవాడు. ఆ మాటలు నా మనసుకు రంపపు కోతగా ఉండేవి. అన్నీ భరిస్తూ ఎలా బతికేనో కూడా నాకు సరిగా గుర్తులేదు. క్రమంగా అసలు వాడకు వెళ్లడమే తగ్గించుకున్నాను. అమ్మ పొయ్యాక, నాన్నని వచ్చేయమన్నాను. విన్లేదు. అంతకంటె ఏం చేయగలను? బలవంతంగా తోలుకురావడానికి పశువు కాదు కదా!

ఇకపోతే పిల్లలు. అయాం సారీ. వారిని ఆ వాడలో కాలు పెట్టనివ్వడం నాకు ఇష్టం లేదు. ఓసారి వెళ్లినట్టు గుర్తుందిగానీ, తాగడానికి టౌన్నించే మినరల్ వాటర్ తీస్కెళ్లాం. అక్కడి బావుల్లో నీళ్లు తాగి వాళ్లకు జలుబు చేసినా నేను సహించలేను. పైగా చెప్పా కదా, నన్ను, మా నాన్నని ఇలా అసహ్యంగా ట్రీట్ చేయడం ఇవన్నీ వాళ్ల దృష్టికి రావడం నాకు ఇష్టం లేదు. ఇక ఊర్నించి వచ్చేవాళ్ల సంగతి. వచ్చినోళ్లకందరకూ ఏర్పాట్లు చేయడానికి నేనేం ఖాళీగా గోళ్లు గిల్లుకుంటూ లేను. గైడ్ చేస్తే తలకెక్కించుకోరు. పచ్చగా ఉన్నాను కదాని ఈ వాడజనాలకి నా ఇంటిని సత్రంగా మార్చలేను కదా?

దీపం వెలిగించడం వినడానికి బాగానే ఉంది. కానీ నలుగురికీ దారి చూపించాలనే భ్రమలో నా బతుకులో చిచ్చు పెట్టుకోలేను కదా?

ఐయాం సారీ.

***

నేనే నరసింహారెడ్డిని.

ఈ లక్ష్మీనారాయణ దొరగారి మాటల్ని బట్టి, ఆయన మనసును గాయపరచింది, బాధపెట్టింది నేనే. అలా దూదేకినట్టగా ఏకిపారేసింది నన్నే. ఈ పల్లెకి సర్పంచిని.

అసలు ఈ గొడవకి, నాకు ఏమైనా సంబంధం ఉందా? తేరగా దొరికినాను గదాని జుట్టుపట్టుకోని లాక్కొచ్చినట్టు ఉంది తప్పితే…! గుడిలోకి రానివ్వడం లేదనే సంగతి ఇప్పుడు చెబుతున్నాడు. దానిమీద ఇప్పటికే జరగాల్సినన్ని గొడవలు జరిగినాయి. అయినా ఆ గుడేమైనా నా అబ్బసొత్తా? ఊరుమ్మడిది. ఊళ్లో కట్టుబాటు ఎలా ఉంటే అలా నడుస్తుంది. రోడ్లోంచి మొక్కినంత మాత్రాన దేవుడు వీళ్లని చూడకుండా బొయ్యేదేం లేదు గదా. అయినా, వాడి అయ్యకు లేని బాధ వాడికెందుకో నాకు అర్థం కాదు. ఊరి కట్టుబాట్లని గౌరవించినంత వరకే గదా మనం మాత్రం మన గలిగేది!

‘అరేయ్’ అంటున్నానంట. మరేం అనాలి? పలక్కపోతే ‘అచ్చిగా’ అని కేకేసినా… అది కూడా తప్పేనా? వీడు టౌనుకు బొయ్యి బళ్లో జేరినప్పుడు లక్ష్మీనారాయణ అని కొత్త పేరు పెట్టుకున్నాడని నేనేమైనా కలగన్నానా? చెప్పందే ఎలా తెలుస్తుంది. తెలిస్తే నారాయణా అని పిలిచేవాణ్నేమో అంతేకాదా? అప్పడు అది కూడా తప్పుగానే కనిపించేదేమో. నాకు చదువు అబ్బని మాట నిజమే. అయినకాడికి చాలునని ఆపేసి వ్యవసాయం చేసుకుంటున్నా. నాన్న పొయ్యాక ఊరందరి మాట విని సర్పంచిగా ఉన్నా. వీడికి చదువు అబ్బింది. అచ్చొచ్చింది. చదివిందెల్లా బంగారమైంది. మంచి కొలువులో కుదురుకున్నాడు. అయినా, నా స్నేహితుల్లో సత్యనారాయణ, వెంకటేశ్వర్లు బాగానే చదువుకున్నారు. నాకు తెలిసి వీడికంటె పెద్ద ఉద్యోగాల్లోనే ఉన్నారు. సత్యనారాయణ అయితే ఉండేది అమెరికాలో. వాళ్లు ఊరొచ్చినప్పుడు కూడా ‘సత్తిగా, వెంకా’ అనే పిలుస్తుంటా. వాళ్లెప్పుడూ ఉడుక్కోలేదే? నీ మనసులో ఉలికిపాటు పెట్టుకోని నేను అవమానిస్తున్నానని భుజాలు తడుముకుంటే ఎలా? ఎంతసేపూ ఎలా తప్పించుకుందామా అని ఆలోచిస్తూ, తప్పు మొత్తం నా మీదకు నెడుతున్నట్టుగా కనిపిస్తోంది మరి!

ఎప్పుడో ఒకమారు అరుగుమీద కుర్చీలో కూర్చుని వాణ్ని వీధిలో నిలబెట్టి మాట్లాడినానంట. నేనలా కూర్చుని ఉండగా, వీధిలో వెళ్లే వాణ్ని పలకరించినా, ఓ మాట మాటాడి వెళ్లిపోయాడు. రోజుకి దారమ్మట వెళ్లే వంద మందిని పలకరిస్తుంటా… అందర్నీ అరుగుమీదికి పిలిచి కుర్చీలెయ్యాలంటే నాకెక్కడ కుదురుతుంది? ఎవరైనా సరే అక్కణ్నించే ఒక మాట జవాబు చెప్పి వెళ్లిపోతుంటారు. అందులో నేను వీడొక్కడినీ ప్రత్యేకంగా అవమానించేది ఏముంటుంది? నాకేమైనా వాడు కక్షిదారు గనుకనా? మానసికంగా కూడా అంత హోదా ఉన్నవాడైతే వచ్చికుర్చీలో కూర్చుంటే నే వద్దన్నానా? వాడి అయ్య పొడిగా దగ్గితే… అందుకు తప్పు నాదా? ఈనింద కొంచెమైనా నిలబడేలా కనిపిస్తోందా? నాకు అనిపిస్తోందేంటంటే… ఈ లక్ష్మీనారాయణ గారిది దేన్నైనా సరే పక్కవాడికి మీదకి నెట్టే బుద్ధి. ఒకవేళ నేను వీధిలో వెళ్లేవాణ్ని పలకరించకపోయినా- అది కూడా నా తప్పు కిందే, నేను వాణ్ని అవమానించడం కిందే రంగు పూసి వివరించగలడు. ఇలాంటి వాడితో చాలా జాగ్రత్తగా ఉండాలి.

ఇన్ని మాటలు నేర్చినాడు గదా. అమ్మ బొయ్యినాక అయ్య సంగతేంజేసినాడు. నెలబెడితే నాలుగు డబ్బులు పంపిస్తాడు. వాటిల్ని పొయ్యిలో ఏస్తే కడుపు నిండతందా? ఎసుట్లో ఏస్తే కడుపు నిండతందా? ఏదీ జరగదు. ఏదో ముసిలోడు… ఇన్నాళ్లూ మనని నమ్ముకోనే బతికినాడు- కష్టం జేసే రోజులు బొయ్యి, కాటికి బొయ్యే రోజుకోసం కాసుకోని ఉండాడు… అని, తేలిక పన్లు చేయిస్తా… నేనే అంత ముద్ద పడేస్తేనే కడుపు నిండతా ఉంది. ‘అరేయ్ చెలమా…’ అని వోడి అయ్యని పిలిచేసరికి కడుపు రగిలిపోయినాదంట- విచిత్రం కాకపోతే! చెలమడిది మా నాయన వయసు అయినా, నేను చడ్డీలేసుకోక ముందునుంచీ అలాగే పిలుస్తున్నా. అలవాటైపోయింది. ఇప్పుడు ఈ లక్ష్మీనారాయణ దొరగారు పెద్ద కొలువు వెలగబెడుతున్నారని తెలిసి, జడిసి, ఆ అలవాటు ఎలా మార్చుకునేది? ఒకవేళ చలమయ్యగారూ అన్నాననుకోండి… ఎగతాళి అనుకుంటాడే తప్ప అసలు వాడూ నమ్మడు. నవ్విపోతాడు.

దీపం వెల్తురులో దారి కనిపించి వాడలో ఇంకో నలుగురు ఆ బాట పట్టి నడిస్తే తమ బతుకులు ఇరుకైపోతాయని లాభపడేవోడు భయపడాలిగానీ, నాకేంటి ఇబ్బంది. అసలు భయాన్ని మరుగున పెట్టేసి, ఇలా మాయజేసి మసిపూసేది ఎందుకు? ఎవుర్ని మోసం జెయ్యడానికి?

నేను నిమిత్తమాత్రుణ్ని. ఏం చేయగలను?

***

చెలమయ్య:

‘‘ఇదంతా… నేన్నిన్ను గొడ్లు కాయడం మాన్పించి బళ్లో ఎయ్యబట్టే కదా! మరి నువ్వు నీ బోటోళ్లు మరో నలుగురికి దారిజూపిస్తే కదా బతుక్కి అర్థం. పరమార్థం. నీబోటోళ్లు వాటాలేస్కోని ఇంకో నలుగుర్ని ఎక్కదీస్తా ఉంటేనే కదా… ఎప్పుటికైనా వాడలన్నీ కళకళలాడగలిగేది…’’

లక్ష్మీనారాయణ:

‘‘ఎవరి దారి వాళ్లు వెదుక్కోవాలి. ఒకరు దారి చూపిస్తే నడిచేవాళ్లు ఎంతదూరం రాగలరు. అయినా నడుస్తోంటే దారిపొడవునా ముళ్లూ, రాళ్లూ విసిరేవాళ్లు ఎక్కువయ్యారు. అందర్నీ నడిపించడానికి ఆ కష్టాలన్నీ భరించాల్సిన ఖర్మ నాకేటికి? వై షుడ్ ఐ…?’’

నరసింహారెడ్డి:

‘‘బాగానే ఉంది సంబరం. అయితే నేను ముళ్లు విసురుతున్నానంటావా? కొన్ని కట్టుబాట్లు, కొన్ని అలవాట్లు. అంతమాత్రాన జరిగే పాపాలన్నింటికీ నేనే పూచీనా? నువ్వు తప్పించుకునే ఆలోచనలో తప్పు రుద్దడానికి నా నెత్తి దొరికిందా? ఉరుమురిమి మంగలం మీద పడ్డమంటే ఇదే కాబోలు’’.

***

చెలమయ్య : ‘‘అదికాదూ……’’

లక్ష్మీనారాయణ : ‘‘ఈ ఖర్మేంటి…..’

నరసింహారెడ్డి : ‘‘నా మీద పులుముతారెందుకు….’’

***

ఏది మొదలు? ఏది కడ?

ఎలా తెలిసేది? ఎప్పటికి తేలేది?

***

.. ఈనాడు ఆదివారం అనుబంధం, 21 డిసెంబరు 2003

ఆనందరావు – అప్పలమ్మ ఎదురెదురుగా బోనుల్లో నిలబడి ఉన్నారు.

బోలెడంతమంది లాయర్లు పెద్ద గౌనులేసుకుని పొడవాటి బల్లకు రెండువైపులా కుర్చీల్లో కూర్చుని ఏదో పని ఉన్నట్లుగా నటిస్తూ ముక్కుల మీదికి జారిన కళ్లజోళ్లలోంచి పుస్తకాల్లో ఏదో వెదుక్కుంటున్నారు.

వాళ్లందరూ అందంగా ఉన్నారు. వాతావరణం మందంగా (గ్రాంధికంలో గంభీరంగా) ఉంది.

హాలంతా సూది పడితే వినపడేంద నిశ్శబ్దంగా ఉన్నా… జడ్జి మాత్రం అందరూ తనవైపు చూడమని బతిమాలుతున్నట్లుగా… చెక్క సుత్తితో బల్లమీద మూడుమార్లు బాది ‘‘ఆడర్… ఆడర్…’’ అని కేకపెట్టాడు.

‘‘ఇందుమూలముగా ఈ ధర్మాసనం తీర్పుచెబున్నది ఏమనగా… ఆనందరావు- అప్పలమ్మ అనబడే ఈ ఇద్దరు పెళ్లి చేసుకుని ఏడాది గడిచి, ఓ బిడ్డకు జన్మనిచ్చినప్పటికినీ, ఒకరితో ఒకరు కలసి బతుకుటకు, పరస్పరము మనస్ఫూర్తిగా ఇష్టపడని కారణముగా… ఇన్నాళ్లు కలసి బతుకుటలో కోల్పోయిన స్వేచ్ఛ, ఆనందం ఏవైతే ఉండునో అవి తిరిగి పూర్తిస్థాయిలో పొందేలాగున తీర్మానించుచూ… విడాకులు మంజూరుచేయడమైనది.’’ చదివి న్యాయమూర్తిగారు తృప్తిగా కళ్లు మూసుకున్నారు. ‘హమ్మయ్య పంజరంలో చిక్కుకు పోయిన ఒక మనుషుల జంటకు స్వేచ్ఛ, ఆనందాల్ని ఇవ్వగలిగాను దేవుడా… నా సేవల్ని రికార్డు చేయి’ అనుకున్నాడాయన మనసులో… ఆ కాగితాల మీద సంతకం పెడుతూ.

కోర్టు సీను – వెలుపల మెట్లమీద…

పైమెట్టు మీద ఆనందరావు. కింద మెట్టు మీద అప్పలమ్మ.

‘‘ఏవండీ… కోర్టు ముద్రకొట్టి ఇచ్చేసింది కదాని… నాకు అన్యాయం చేయరు కదండీ…’’ అంది అప్పలమ్మ  ఆనందరావు చేతులు పట్టుకుని.

ఆనందరావు బెదిరిపోయినట్లుగా చుట్టూ ఓసారి కలయజూశాడు. అంతలో అప్పలమ్మ తాలూకు లాయరమ్మ, విడాకుల స్పెషలిస్టు డాకూరాణి వస్తుండడం చూసి ఒళ్లు బిగదీసి, కళ్లు ఆకాశానికేసి తిప్పాడు. డాకూరాణి నేరుగా వచ్చి అప్పలమ్మతో – ‘‘నేను ముందే చెప్పానుగా. ఈ డాకూరాణి కోర్టు హాల్లో మాటల్తో నిప్పులు చిరిగిందంటే… ఇక ఆది దంపతులకైనా విడాకులు రావాల్సిందేనని. కంగ్రాట్స్. అయినా ఈ మగజాతి చేతులు పట్టుకుని మాట్లాడుతున్నావా. వీళ్లవి చేతులు కాదు కాళ్లు. వీళ్లు నాలుగు కాళ్ల…’’

‘‘నువ్వుండమ్మా. ఫీజు ఇచ్చుకున్నా కదా… ఇక దయచేయ్!’’ విసుక్కుంది అప్పలమ్మ. పైటకొంగుతో ముక్కు చీదుకుని, అదే పైటకొంగుతో కళ్లు ఒత్తుకుంటూ!

డాకూరాణి అయోమయంగా వెళ్లిపోతుండగా…. ఆనందరావు మాత్రం గత్తరబిత్తరగా అటూ ఇటూ తిప్పితిప్పి చూస్తున్నాడు. తమను ఎవరైనా గమనిస్తున్నారేమో అన్నట్లుగా.

జిల్లా పరిషత్ ఆఫీసు సీను- వెలుపల

ఆటో ఆగింది. అందులోంచి నెలల పసిబిడ్డతో సహా అప్పలమ్మ దిగింది. నేరుగా ఆఫీసు వరండాలోకి వెళ్లి అక్కడ ఉన్న ఓ బెంచీపై కూర్చుంది. ఇంకా అక్కడ చాలామంది కూర్చుని ఉన్నారు. నిద్రపోతున్న బిడ్డను తనకేసి పొదువుకుని, ఓసారి వరండా పైకప్పుకేసి లోతుగా చూసింది.

ట్రింగుం… ట్రింగుం… ట్రింగుం…. మ్యూజిక్కుతో కళ్లముందు చక్రాలు తిరుగుతుండగా ఫ్లాష్ బ్యాక్ సీను!

ఆనందరావు తాను జీవితాన్ని తెలివిగా ప్లాన్ చేసుకోవాలన్న దురాశ కక్కుర్తితో చాలా తరచుగా కుడితిలో కాలేస్తుంటాడు. డిగ్రీ పాసయి, ముప్పయ్యేళ్లు వచ్చేవరకూ గోళ్లు గిల్లుకుంటూ, రోడ్లు కొలుస్తూ, అమ్మాయిలకు బీట్ కొడుతూ తిరిగాడు. పిల్లనెవ్వరూ ఇవ్వరు కాబట్టి పెళ్లి ఆలోచన రాలేదు. అప్పుడు డీఎస్సీతో టీచరు పోస్టుల భర్తీ మొదలయింది. ఓ ప్రయత్నం చేద్దామని… జూలు విదిల్చి పొరుగు రాష్ట్రానికి వెళ్లి కొంత సొమ్ము వదిలించుకుని ఓ బీఈడీ సర్టిఫికేటు పుట్టించుకుని వచ్చాడు. పరీక్ష కూడా రాశాక… తనకు ఎంతో ఇష్టమైన చిలకజోస్యం వాడి దగ్గరకు వెళ్లాడు. వాడి దగ్గరకు వెళ్లగానే ఆ కోయదొర ఆదరంగా ఆహ్వానిస్తూ…

‘‘రా దొర! బంగారం లాంటి యేళలో వచ్చినావు. గ్రహాలే నిన్నీ లగ్గంలో యీడకి నడిపించి తెచ్చినాయి. కళ తాండవిస్తన్నాది నీ మోమున. సర్కారు కూడు తినాలని రాసి ఉంది నీకు’’ అన్నాడు. ‘అరె. నేను డిఎస్పీ రాసిన సంగతి వీడికి తెలిసిపోయినట్లుంది. ఈ కోయదొర మహా ఘటికుడె’ అనుకున్నాడు ఆనందరావు.

అంతలో చిలక వచ్చి వెంకటేశ్వరస్వామి ఉన్న కవరు తీసింది. ‘‘నాక్కూడా ఇద్దరా’’ ఆశగా అడిగాడు ఆనందరావు.

‘‘ఇది ఆ పోపిడి కాడు దొర! సామి తిరప్తి కొండమీద! అమ్మ తిరుచానూరు కాడ! పుంజు వొక కోనలో… పెట్ట వొక పేటలో…! అయినా గుబులేల… అదిగో సూడు… గురుడు, శుక్రుడు కళ్ల జోళ్లు సర్దుకుని నీకేసే ప్రేమగా చూస్తండారు. అదిగదిగో శని కాలిజోళ్లు సర్దుకుని పరుగు లగెత్తిస్తన్నాడు. దేవర చెప్పించిన మాట పొల్లయితే ఒట్టు. వచ్చి నీ మెట్టు తీసి కొట్టు’’ అన్నాడు ఆనందరావు గుండె గంతులేసింది. వాడికి ఓ యాభై చదివించుకుని, నెమ్మదిగా ఇంటికొచ్చాడు.

ఇక టీచరుద్యోగం వచ్చినట్టేనని అనుకున్నాడు. ఉద్యోగం మీద నమ్మకం చిక్కబడేసరికి, మనువు మీదికి మనసు మళ్లింది. మరో టీచరు తోడైతే బాగుంటుందనిపించింది. వెదుకులాడాడు. తనకులాగే డిఎస్సీ రాసిన అప్పలమ్మ అనే పల్లెటూరి అమ్మాయి దొరికింది. జాగెందుకు లెమ్మని చటుక్కున కట్టేసుకున్నాడు. అప్పలమ్మ చాలా మంచిది. గుణవంతురాలు. పల్లెటూరి నుంచి వచ్చింది కావడంతో డాంబికాల ఊసుకూడా తెలియనిది.

డిఎస్సీ రిజల్ట్సు పెల్ల తర్వాత వచ్చాయి.

ఆనందరావు- ప్యాంటు జేబులో ఇమిడేలో ఓ కత్తి సంపాదించి, జేబు చిరిగిపోకుండా దాన్ని జాగ్రత్తగా చేతి రుమాలులో చుట్టి దాచుకున్నాడు. వరుసగా వారం రోజుల పాటు రాత్రనకా… పగలనకా… ఊర్లో ఉన్న అన్ని పార్కులు, బస్సుస్టాండులు, రైల్వేస్టేషన్లు, సినిమా హాళ్ల వెలుపల ఫ్లాట్ ఫారమ్ లు లాంటి తనకు తెలిసిన అన్ని చోట్లకూ తిరిగాడు. చివరికి ఓ ఆదివారం పార్కులో దొరికాడు కోయదొర. వాణ్ని దొరకబుచ్చుకుని…

‘‘వారం నుంచి వెదుకుతున్నా నీకోసం’’ వగరుస్తూ అన్నాడు ఆనందరావు.

‘‘నోరు తీపి చేస్తావా దొర’’ అడిగాడు వాడు.

‘‘కాదు. నాలిక కోస్తా’’ రుమారులోంచి జాగ్రత్తగా కత్తి బయటకు తీశాడు ఆనందరావు.

‘‘చాల్చాల్లే ఆపు దొర! ఆరోజు నూట పదహార్లు పెట్టవయ్యా దేవర సల్లగా సూసి నీ సిలకతో తీపి కబురు పంపతాడంటే యిన్నావా…? అందులో సగం కోసం యాభై సేతిలో పెట్టావ్. ఆనాడే అనుకున్న- ఇది కోసుడు బేరమని, ఇప్పుడు మళ్లీ వచ్చినావు నాలిక కోస్తనని… ఇంతకు ఏటయ్యిందో చెప్పు…’’ అన్నాడు.

తన బాధ మొత్తం చెప్పుకున్నాడు ఆనందరావు. డిఎస్సీలో తను ఫెయిల్ కావడం దగ్గర్నుంచీ… తన భార్యకు ఉద్యోగం రావడం వరకు!

‘‘ఆపాపు’’ హఠాత్తుగా అన్నాడు కోయదొర. అప్పలమ్మ ఉద్యోగం గురించి చెప్పగానే! ‘‘చూసినావా… నువ్వు సొమ్ము కోసినా… దేవర నీకు కడుపుకోత పెట్టలే. సర్కారు కూడు తింటావని అన్నాడేగానీ, నీకు కొలువవుతాదని చెప్పినాడా? నీ పెట్టకు కొలువైతే ఆ సర్కారు కూడు నీకు కాకుండా పోతదా! దేవరను నమ్మాలి దొర. నీకు మంచే జరగతంది. సిలకెప్పుడూ సత్యమే పలకతాది’’ అని మరో నాలుగు మాటలు చెప్పి, ఆనందరావును నమ్మించి, అతని కాతాలోనే ఓ కూల్ డ్రింక్ తాగి వెళ్లిపోయాడు కోయదొర.

ఆనందరావుక్కూడా నిజమే అనిపించింది. చిలక సత్యమే చెప్పిందనిపించింది. అయితే ‘పుంజు వొక కోనలో… పెట్ట వొక పేటలో…’ అన్న ఆరోజు చెప్పిన మాటలకు అర్థం ఏమిటో ఆతర్వాత తెలిసొచ్చింది.

అప్పలమ్మకు పోస్టంగు కూడా వచ్చిన తర్వాత!

అంటే అతిశయోక్తి అనుకుంటు గానీ, ఆనందరావు ఉండేది కాశ్మీరంలో అయితే… రామేశ్వరంలో వచ్చింది అప్పలమ్మకు పోస్టింగు! ఆ జిల్లాలో వాళ్ల సొంత ఊరు, పోస్టింగు వచ్చిన ఊరు తూర్పుపడమర అంచుల్లో ఉండేవి. ఉద్యోగం ఆనందంతో మనసారా నవ్వలేకపోయాడు- కనీసం కడుపారా ఏడవలేకపోయాడు ఆనందరావు. బిక్కుబిక్కుమంటూ భార్యను తీసుకుని రంగూ, రుచీ వాసనా తెలియని ఆ రామేశ్వరానికి వెళ్లాడు. చిన్న పల్లె అది. ఊరు కొత్త. ఇంట్లోంచి బయటకు కదిలేవాడు కాదు. అప్పలమ్మ  మాత్రం ఉదయాన్నే బడికి వెళ్లి సాయంత్రం అవుతుండగా వచ్చేది. ఆనందరావుకు రెండ్రోజులకు పిచ్చెక్కుతున్నట్లు అనిపించేది. బయట ఏదో వొక పని  చేద్దామన్నా… దొరికేంత పెద్ద ఊరు కాదది. అంతా  కలిపి యాభై గడప దాటని పల్లె. తనకు తానుగా వంట పనుల్ని నెత్తిన వేసుకున్నాడు. పొద్దున లేవగానే అంట్లు తోముకోవడం, వంట చేసుకోవడం… కాసేపు టీవీ చూస్తూ గడపడం. మధ్యాహ్నం పడుకుని, సాయంత్రం అప్పలమ్మ వచ్చేలోగా లేచి ఉండడం! మార్పులేని ఈ దినచర్యతో- ఓ నెల గడిచేసరికి జీవితం అంటే విరక్తి పుట్టింది. ఆ విరక్తిలోంచి రోషం పుట్టింది. ఉద్యోగం పురుష లక్షణం అనే డైలాగు, దాంతోపాటూ తానూ పురుషుణ్ని అను సంగతి ఒక్కసారిగా గుర్తొచ్చాయి.

ఓ మిత్రుడితో మాట్లాడి ఏదో ఒక జీతానికి ఓ కొట్టులో పద్దులు రాసే పనిలో కుదురుకున్నాడు ఆనందరావు.

ఉద్యోగం దొరికిందేగానీ, ఆనందం మాత్రం  మిగల్లేదు. ఆ ఉద్యోగం ఎక్కడంటే.. ఆనందరావు సొంత ఊరైన ఆ ఫలానా కాశ్మీరంలో…!

అప్పటికీ అప్పలమ్మ వద్దని చెప్పనే చెప్పింది. ఏదో ఒక జీతంతో కలిసి ఉందామంది. ఆనందరావు విన్లేదు. మొండిపట్టు పట్టాడు.

అప్పట్నించి మొదలయ ది. అప్పలమ్మ అదే పల్లెలో తప్పనిసరిగా ఉండిపోయింది. ఆనందరావే ప్రతి ఆదివారం అక్కడకు వెళ్లి వస్తుండేవాడు. రెండురోజులకోసారి అప్పలమ్మ అద్దెకున్న ఇంటి ఓనర్లకు ఫోన్చేసి, భార్యను పిలిపించి మాట్లాడేవాడు. ఈ రూపాణా పెరిగిన ప్రయాణ భత్యాలు, ఇతర ఖర్చులు అన్నీ కలిపి ఆనందరావు జీతం మొత్తం చెల్లయిపోయేది. పైసా మిగిలేది కాదు. అప్పలమ్మ ఓసారి లెక్కలు వేసి ఆ సంగతిని కూడా ఆనందరావుకు వివరించి భేషజాలకు పోకుండా పల్లెలోనే కలసి ఉందాం రమ్మని అనునయంగానే పిలిచినా, ఆనందరావు వినిపించుకోలేదు.

అయితే, ఇలాంటి సంసారంలోనూ ఏడాది తిరిగేసరికి వారికి ఓ బాబు పుట్టేశాడు.

రోజులిలా భారంగా…

సంసారం అలా ఫోన్లమీద, బస్సుల మీద గడుస్తుండగా…

కోరిన కోనలో వాన కురిసినట్లుగా- టీచర్లకు ట్రాన్స్ ఫర్ల సీజనొచ్చింది.

అప్పలమ్మ ఆశగా ఆనందరావు పనిచేసే దుకాణానికి ఫోను చేసి, ‘‘మా ఎంఈవో ట్రాన్స్ ఫర్లు కావాల్సిన వాళ్లు అప్లికేషన్లు పెట్టుకొమ్మన్నాడు. నేను కూడా పెట్టేశా! ఇక ఎంచక్కా మనం ఇద్దరం కలసి మన ఊళ్లోనే ఉండచ్చు.’’ అంది సంబరంగా.

ఆనందరావు సంతోషానికీ పట్టపగ్గాల్లేకుండా పోయింది. ఆరోజే గుడికెళ్లి ఆ ట్రాన్స్ ఫర్ అయ్యేలా చూడమని దేవుడికి కొబ్బరి కాయ కొట్టివచ్చాడు.

ఆ తర్వాత రెండు రోజుల వరకు ఆ ఫలానా రామేశ్వరంలో అప్పలమ్మ, సొంత ఊరు ఫలానా కాశ్మీరంలో ఆనందరావు ట్రాన్స్ ఫర్ ఊహల్లో తేలియాడుతూ కాలం గడిపేశారు.

‘‘మూడేళ్లు దాటితే తప్ప ట్రాన్స్ ఫర్ చేయరటండీ…’’ అంది అప్పలమ్మ.

‘‘రూల్సు బుక్కులో అన్నీ అలాగే ఉంటాయి లేవోయ్! ఆ రూల్సుకు బోల్డు హోల్సు కూడా ఉంటాయి. అలాంటివి వెదకి పట్టుకుని , ఎవరినైనా అడిగిగానీ తెలుసుకోలేకపోయావా?’’ తేలిగ్గా అన్నాడు ఆనందరావు.

‘‘ఉన్న హోల్సు అన్నీ తెలుసుకున్నాను గానీ… అవి మనకు ఉపయోగపడేలా లేవండీ…’’ దిగులుగా అంది అప్పలమ్మ.

‘‘ఒక ఈజీ  మార్గం చెప్పు’’ అడిగాడు.

‘‘అన్ మ్యారీడ్ వుమనప్ అయితే వెంటనే సొంత ఊరి దగ్గరగా పంపేస్తార్ట’’ తొలగని దిగులుతోనే అంది!

‘‘ఓస్ అంతేగా! ట్రాన్స్ ఫర్ కౌన్సిలింగ్ జరిగే రోజుకు తాళి తీసేసి వెళ్లి అన్ మ్య రీడ్ అంటే పోయె…’’

‘‘ఇంకా అన్ మ్యారీడ్ ఏంటండీ. మొన్నే మెటర్నిటీ లీవు కూడా తీసేసుకున్నాక!’’ గుర్తు చేసింది అప్పలమ్మ.

‘‘ఓహో’’ సాలోచనగా అని- ‘‘అయినా మెటర్నిటీ లీవుకు పెళ్లి కావాలన్న రూలెక్కడుందోయ్’’ అన్నాడు ఆనందరావు.

భార్య కళ్లలో కురిసిన నిప్పులు చురుక్కుమనిపించిన కొద్దిసేపటి తర్వాతగానీ- తాను ఏం తప్పు మాట్లాడాడో అతడికి అర్థం కాలేదు.‘‘సారీ, సారీ…’’ అన్నాడు నొచ్చుకుంటున్నట్లుగా.

‘‘జబ్బు పడ్డానని ఓ సర్టిఫికేటు పుట్టిస్తే సరిపోతుందిట’’ మళ్లీ ఆశగా అంది అప్పలమ్మ.

‘‘అయితే నీకు క్యాన్సరు తెప్పిద్దామా?’’ అడిగాడు ఆనందరావు.

‘‘క్యాన్సరు వస్తే కుదర్దు. నరాల బలహీనత, ఫిట్సు వంటి రోగాలు రావాలిట’’ అంది నీరసంగా.

‘‘ఇంత పుష్టిగా కనిపిస్తూ నీకు నరాల బలహీనత అంటే నవ్వుతారేమోయ’’ అన్నాడు ఆనందరావు. అప్పలమ్మ అందంగా నవ్వింది.

‘‘నా బుర్రలో ఓ మెరుపు మెరిసింది’’ అరిచాడు ఆనందరావు.

‘‘అప్పలమ్మ’’పిలిచాడు బంట్రోతు.

జిల్లా పరిషత్తు ఆఫీసు వరండాలో బెంచీపై కూర్చుని ఉంది అప్పలమ్మ. ఒడిలో బిడ్డను పెట్టుకుని.

లేచి, బిడ్డను భుజం మీదికి మార్చుకుని లోపలకు వెళ్లింది.

దరఖాస్తులోకి తేరిపారజూసిన డీఈవో ఆమెకేసి తిరిగి మిడిగుడ్లేసుకుని చూస్తూ… ‘‘అదేమిటమ్మాయ్! అన్ మ్యారీడ్ కోటాలో ట్రాన్స్ ఫర్ కు అప్లికేషన్ పెట్టావ్’’ అన్నాడు.

‘‘పైగా చంకలో బిడ్డతో వచ్చి’’ ఆయన పక్కనే కూర్చున్న ముగ్గురిలో ఎవరో ఒకరు అని, కిసుక్కున నవ్వారు.

డీఈవో అన్నందుకా, లేక పక్కన ఉన్నవాడు నవ్వినందుకా… అర్థం కాకమ దే… అప్పలమ్మ కళ్లలో కొళాయి తిప్పేసింది. దెబ్బకు అందరూ గాభరాపడిపోయారు.

ఆ మాట అడగ్గానే కొళాయి తిప్పడానికి, పాపం చాలా రోజుల్నించీ ప్రాక్టీసు చేసింది మరి!

ఒక్కసారిగా అంతా గాభరాపడిపోయారు. ‘‘ఏమైందమ్మాయ్’’ మంచినీళ్ల గ్లాసు అందిస్తూ అడిగాడు డిఈవో.

‘‘మీకు అప్లికేషను పెట్టిన నాటికి మా కేసు కోర్టులో పెండిగులో ఉంది సార్… వారం కిందటే తీర్జు వచ్చేసింది. మా వారు డైవోర్సు ఇచ్చేశారు సార్… ఇదిగో నా ప్రాణానికి ఈ పసిబిడ్డ కూడా…’’ కొళాయి ఆగిపోయినా గొంతులో గరగర జారిపోకుండా జాగ్రత్తగా చెప్పింది.

డీఈవో బుగ్గల మీంచి రెండు నీటి చుక్కలు జారి కింత అప్లికేషను మీద టప్పున పడ్డాయి.

స్కూలు సీను. లోపల

డీఈవో ఇన్ స్పెక్షను జరుగుతోంది. అంతా పూర్తయింది. ఇక స్కూలు లాంగ్ బెల్ మోగబోతుండగా…

డీఈవో అడిగాడు ‘‘ఏమ్మా! బాబు బాగున్నాడా…’’

‘‘బాగున్నాడు సార్’’ అప్పలమ్మ పూర్తి చేసేలోగానే ఆనంతరావు స్కూటరు ముందు ఓ పిల్లాణ్ని నిల్చోబెట్టుకుని బుర్రున అక్కడికి వచ్చేశాడు.

అంతలో లాంగ్ బెల్లు మోగింది.

‘‘అదిగో సార్. మా బాబే’’ స్కూటరులో బాబును డీఈవోకు చూపిస్తూ అంది అప్పలమ్మ.

‘‘అంటే… ఆయన… నువ్వు మళ్లీ…’’ పొంతనలేని పొడి మాటలతో సందేహం వెలిబుచ్చాడాయన.

‘‘ఈయన మొదటి ఆయనే సార్. అప్పుడు కోర్టు విడగొడుతూ, విడాకులివ్వబట్టే ఇప్పుడిలా కలిసి ఉంటున్నాం.’’

నమస్తే పెట్టి, నవ్వుతూ వెళ్లి స్కూటరు వెనక కూర్చుంది అప్పలమ్మ.

ఆనందరావు – అప్పలమ్మ ఎదురెదురుగా బోనుల్లో నిలబడి ఉన్నారు.

బోలెడంతమంది లాయర్లు పెద్ద గౌనులేసుకుని పొడవాటి బల్లకు రెండువైపులా కుర్చీల్లో కూర్చుని ఏదో పని ఉన్నట్లుగా నటిస్తూ ముక్కుల మీదికి జారిన కళ్లజోళ్లలోంచి పుస్తకాల్లో ఏదో వెదుక్కుంటున్నారు.

వాళ్లందరూ అందంగా ఉన్నారు. వాతావరణం మందంగా (గ్రాంధికంలో గంభీరంగా) ఉంది.

హాలంతా సూది పడితే వినపడేంద నిశ్శబ్దంగా ఉన్నా… జడ్జి మాత్రం అందరూ తనవైపు చూడమని బతిమాలుతున్నట్లుగా… చెక్క సుత్తితో బల్లమీద మూడుమార్లు బాది ‘‘ఆడర్… ఆడర్…’’ అని కేకపెట్టాడు.

‘‘ఇందుమూలముగా ఈ ధర్మాసనం తీర్పుచెబున్నది ఏమనగా… ఆనందరావు- అప్పలమ్మ అనబడే ఈ ఇద్దరు పెళ్లి చేసుకుని ఏడాది గడిచి, ఓ బిడ్డకు జన్మనిచ్చినప్పటికినీ, ఒకరితో ఒకరు కలసి బతుకుటకు, పరస్పరము మనస్ఫూర్తిగా ఇష్టపడని కారణముగా… ఇన్నాళ్లు కలసి బతుకుటలో కోల్పోయిన స్వేచ్ఛ, ఆనందం ఏవైతే ఉండునో అవి తిరిగి పూర్తిస్థాయిలో పొందేలాగున తీర్మానించుచూ… విడాకులు మంజూరుచేయడమైనది.’’ చదివి న్యాయమూర్తిగారు తృప్తిగా కళ్లు మూసుకున్నారు. ‘హమ్మయ్య పంజరంలో చిక్కుకు పోయిన ఒక మనుషుల జంటకు స్వేచ్ఛ, ఆనందాల్ని ఇవ్వగలిగాను దేవుడా… నా సేవల్ని రికార్డు చేయి’ అనుకున్నాడాయన మనసులో… ఆ కాగితాల మీద సంతకం పెడుతూ.

కోర్టు సీను – వెలుపల మెట్లమీద…

పైమెట్టు మీద ఆనందరావు. కింద మెట్టు మీద అప్పలమ్మ.

‘‘ఏవండీ… కోర్టు ముద్రకొట్టి ఇచ్చేసింది కదాని… నాకు అన్యాయం చేయరు కదండీ…’’ అంది అప్పలమ్మ  ఆనందరావు చేతులు పట్టుకుని.

ఆనందరావు బెదిరిపోయినట్లుగా చుట్టూ ఓసారి కలయజూశాడు. అంతలో అప్పలమ్మ తాలూకు లాయరమ్మ, విడాకుల స్పెషలిస్టు డాకూరాణి వస్తుండడం చూసి ఒళ్లు బిగదీసి, కళ్లు ఆకాశానికేసి తిప్పాడు. డాకూరాణి నేరుగా వచ్చి అప్పలమ్మతో – ‘‘నేను ముందే చెప్పానుగా. ఈ డాకూరాణి కోర్టు హాల్లో మాటల్తో నిప్పులు చిరిగిందంటే… ఇక ఆది దంపతులకైనా విడాకులు రావాల్సిందేనని. కంగ్రాట్స్. అయినా ఈ మగజాతి చేతులు పట్టుకుని మాట్లాడుతున్నావా. వీళ్లవి చేతులు కాదు కాళ్లు. వీళ్లు నాలుగు కాళ్ల…’’

‘‘నువ్వుండమ్మా. ఫీజు ఇచ్చుకున్నా కదా… ఇక దయచేయ్!’’ విసుక్కుంది అప్పలమ్మ. పైటకొంగుతో ముక్కు చీదుకుని, అదే పైటకొంగుతో కళ్లు ఒత్తుకుంటూ!

డాకూరాణి అయోమయంగా వెళ్లిపోతుండగా…. ఆనందరావు మాత్రం గత్తరబిత్తరగా అటూ ఇటూ తిప్పితిప్పి చూస్తున్నాడు. తమను ఎవరైనా గమనిస్తున్నారేమో అన్నట్లుగా.

జిల్లా పరిషత్ ఆఫీసు సీను- వెలుపల

ఆటో ఆగింది. అందులోంచి నెలల పసిబిడ్డతో సహా అప్పలమ్మ దిగింది. నేరుగా ఆఫీసు వరండాలోకి వెళ్లి అక్కడ ఉన్న ఓ బెంచీపై కూర్చుంది. ఇంకా అక్కడ చాలామంది కూర్చుని ఉన్నారు. నిద్రపోతున్న బిడ్డను తనకేసి పొదువుకుని, ఓసారి వరండా పైకప్పుకేసి లోతుగా చూసింది.

ట్రింగుం… ట్రింగుం… ట్రింగుం…. మ్యూజిక్కుతో కళ్లముందు చక్రాలు తిరుగుతుండగా ఫ్లాష్ బ్యాక్ సీను!

ఆనందరావు తాను జీవితాన్ని తెలివిగా ప్లాన్ చేసుకోవాలన్న దురాశ కక్కుర్తితో చాలా తరచుగా కుడితిలో కాలేస్తుంటాడు. డిగ్రీ పాసయి, ముప్పయ్యేళ్లు వచ్చేవరకూ గోళ్లు గిల్లుకుంటూ, రోడ్లు కొలుస్తూ, అమ్మాయిలకు బీట్ కొడుతూ తిరిగాడు. పిల్లనెవ్వరూ ఇవ్వరు కాబట్టి పెళ్లి ఆలోచన రాలేదు. అప్పుడు డీఎస్సీతో టీచరు పోస్టుల భర్తీ మొదలయింది. ఓ ప్రయత్నం చేద్దామని… జూలు విదిల్చి పొరుగు రాష్ట్రానికి వెళ్లి కొంత సొమ్ము వదిలించుకుని ఓ బీఈడీ సర్టిఫికేటు పుట్టించుకుని వచ్చాడు. పరీక్ష కూడా రాశాక… తనకు ఎంతో ఇష్టమైన చిలకజోస్యం వాడి దగ్గరకు వెళ్లాడు. వాడి దగ్గరకు వెళ్లగానే ఆ కోయదొర ఆదరంగా ఆహ్వానిస్తూ…

‘‘రా దొర! బంగారం లాంటి యేళలో వచ్చినావు. గ్రహాలే నిన్నీ లగ్గంలో యీడకి నడిపించి తెచ్చినాయి. కళ తాండవిస్తన్నాది నీ మోమున. సర్కారు కూడు తినాలని రాసి ఉంది నీకు’’ అన్నాడు. ‘అరె. నేను డిఎస్పీ రాసిన సంగతి వీడికి తెలిసిపోయినట్లుంది. ఈ కోయదొర మహా ఘటికుడె’ అనుకున్నాడు ఆనందరావు.

అంతలో చిలక వచ్చి వెంకటేశ్వరస్వామి ఉన్న కవరు తీసింది. ‘‘నాక్కూడా ఇద్దరా’’ ఆశగా అడిగాడు ఆనందరావు.

‘‘ఇది ఆ పోపిడి కాడు దొర! సామి తిరప్తి కొండమీద! అమ్మ తిరుచానూరు కాడ! పుంజు వొక కోనలో… పెట్ట వొక పేటలో…! అయినా గుబులేల… అదిగో సూడు… గురుడు, శుక్రుడు కళ్ల జోళ్లు సర్దుకుని నీకేసే ప్రేమగా చూస్తండారు. అదిగదిగో శని కాలిజోళ్లు సర్దుకుని పరుగు లగెత్తిస్తన్నాడు. దేవర చెప్పించిన మాట పొల్లయితే ఒట్టు. వచ్చి నీ మెట్టు తీసి కొట్టు’’ అన్నాడు ఆనందరావు గుండె గంతులేసింది. వాడికి ఓ యాభై చదివించుకుని, నెమ్మదిగా ఇంటికొచ్చాడు.

ఇక టీచరుద్యోగం వచ్చినట్టేనని అనుకున్నాడు. ఉద్యోగం మీద నమ్మకం చిక్కబడేసరికి, మనువు మీదికి మనసు మళ్లింది. మరో టీచరు తోడైతే బాగుంటుందనిపించింది. వెదుకులాడాడు. తనకులాగే డిఎస్సీ రాసిన అప్పలమ్మ అనే పల్లెటూరి అమ్మాయి దొరికింది. జాగెందుకు లెమ్మని చటుక్కున కట్టేసుకున్నాడు. అప్పలమ్మ చాలా మంచిది. గుణవంతురాలు. పల్లెటూరి నుంచి వచ్చింది కావడంతో డాంబికాల ఊసుకూడా తెలియనిది.

డిఎస్సీ రిజల్ట్సు పెల్ల తర్వాత వచ్చాయి.

ఆనందరావు- ప్యాంటు జేబులో ఇమిడేలో ఓ కత్తి సంపాదించి, జేబు చిరిగిపోకుండా దాన్ని జాగ్రత్తగా చేతి రుమాలులో చుట్టి దాచుకున్నాడు. వరుసగా వారం రోజుల పాటు రాత్రనకా… పగలనకా… ఊర్లో ఉన్న అన్ని పార్కులు, బస్సుస్టాండులు, రైల్వేస్టేషన్లు, సినిమా హాళ్ల వెలుపల ఫ్లాట్ ఫారమ్ లు లాంటి తనకు తెలిసిన అన్ని చోట్లకూ తిరిగాడు. చివరికి ఓ ఆదివారం పార్కులో దొరికాడు కోయదొర. వాణ్ని దొరకబుచ్చుకుని…

‘‘వారం నుంచి వెదుకుతున్నా నీకోసం’’ వగరుస్తూ అన్నాడు ఆనందరావు.

‘‘నోరు తీపి చేస్తావా దొర’’ అడిగాడు వాడు.

‘‘కాదు. నాలిక కోస్తా’’ రుమారులోంచి జాగ్రత్తగా కత్తి బయటకు తీశాడు ఆనందరావు.

‘‘చాల్చాల్లే ఆపు దొర! ఆరోజు నూట పదహార్లు పెట్టవయ్యా దేవర సల్లగా సూసి నీ సిలకతో తీపి కబురు పంపతాడంటే యిన్నావా…? అందులో సగం కోసం యాభై సేతిలో పెట్టావ్. ఆనాడే అనుకున్న- ఇది కోసుడు బేరమని, ఇప్పుడు మళ్లీ వచ్చినావు నాలిక కోస్తనని… ఇంతకు ఏటయ్యిందో చెప్పు…’’ అన్నాడు.

తన బాధ మొత్తం చెప్పుకున్నాడు ఆనందరావు. డిఎస్సీలో తను ఫెయిల్ కావడం దగ్గర్నుంచీ… తన భార్యకు ఉద్యోగం రావడం వరకు!

‘‘ఆపాపు’’ హఠాత్తుగా అన్నాడు కోయదొర. అప్పలమ్మ ఉద్యోగం గురించి చెప్పగానే! ‘‘చూసినావా… నువ్వు సొమ్ము కోసినా… దేవర నీకు కడుపుకోత పెట్టలే. సర్కారు కూడు తింటావని అన్నాడేగానీ, నీకు కొలువవుతాదని చెప్పినాడా? నీ పెట్టకు కొలువైతే ఆ సర్కారు కూడు నీకు కాకుండా పోతదా! దేవరను నమ్మాలి దొర. నీకు మంచే జరగతంది. సిలకెప్పుడూ సత్యమే పలకతాది’’ అని మరో నాలుగు మాటలు చెప్పి, ఆనందరావును నమ్మించి, అతని కాతాలోనే ఓ కూల్ డ్రింక్ తాగి వెళ్లిపోయాడు కోయదొర.

ఆనందరావుక్కూడా నిజమే అనిపించింది. చిలక సత్యమే చెప్పిందనిపించింది. అయితే ‘పుంజు వొక కోనలో… పెట్ట వొక పేటలో…’ అన్న ఆరోజు చెప్పిన మాటలకు అర్థం ఏమిటో ఆతర్వాత తెలిసొచ్చింది.

అప్పలమ్మకు పోస్టంగు కూడా వచ్చిన తర్వాత!

అంటే అతిశయోక్తి అనుకుంటు గానీ, ఆనందరావు ఉండేది కాశ్మీరంలో అయితే… రామేశ్వరంలో వచ్చింది అప్పలమ్మకు పోస్టింగు! ఆ జిల్లాలో వాళ్ల సొంత ఊరు, పోస్టింగు వచ్చిన ఊరు తూర్పుపడమర అంచుల్లో ఉండేవి. ఉద్యోగం ఆనందంతో మనసారా నవ్వలేకపోయాడు- కనీసం కడుపారా ఏడవలేకపోయాడు ఆనందరావు. బిక్కుబిక్కుమంటూ భార్యను తీసుకుని రంగూ, రుచీ వాసనా తెలియని ఆ రామేశ్వరానికి వెళ్లాడు. చిన్న పల్లె అది. ఊరు కొత్త. ఇంట్లోంచి బయటకు కదిలేవాడు కాదు. అప్పలమ్మ  మాత్రం ఉదయాన్నే బడికి వెళ్లి సాయంత్రం అవుతుండగా వచ్చేది. ఆనందరావుకు రెండ్రోజులకు పిచ్చెక్కుతున్నట్లు అనిపించేది. బయట ఏదో వొక పని  చేద్దామన్నా… దొరికేంత పెద్ద ఊరు కాదది. అంతా  కలిపి యాభై గడప దాటని పల్లె. తనకు తానుగా వంట పనుల్ని నెత్తిన వేసుకున్నాడు. పొద్దున లేవగానే అంట్లు తోముకోవడం, వంట చేసుకోవడం… కాసేపు టీవీ చూస్తూ గడపడం. మధ్యాహ్నం పడుకుని, సాయంత్రం అప్పలమ్మ వచ్చేలోగా లేచి ఉండడం! మార్పులేని ఈ దినచర్యతో- ఓ నెల గడిచేసరికి జీవితం అంటే విరక్తి పుట్టింది. ఆ విరక్తిలోంచి రోషం పుట్టింది. ఉద్యోగం పురుష లక్షణం అనే డైలాగు, దాంతోపాటూ తానూ పురుషుణ్ని అను సంగతి ఒక్కసారిగా గుర్తొచ్చాయి.

ఓ మిత్రుడితో మాట్లాడి ఏదో ఒక జీతానికి ఓ కొట్టులో పద్దులు రాసే పనిలో కుదురుకున్నాడు ఆనందరావు.

ఉద్యోగం దొరికిందేగానీ, ఆనందం మాత్రం  మిగల్లేదు. ఆ ఉద్యోగం ఎక్కడంటే.. ఆనందరావు సొంత ఊరైన ఆ ఫలానా కాశ్మీరంలో…!

అప్పటికీ అప్పలమ్మ వద్దని చెప్పనే చెప్పింది. ఏదో ఒక జీతంతో కలిసి ఉందామంది. ఆనందరావు విన్లేదు. మొండిపట్టు పట్టాడు.

అప్పట్నించి మొదలయ ది. అప్పలమ్మ అదే పల్లెలో తప్పనిసరిగా ఉండిపోయింది. ఆనందరావే ప్రతి ఆదివారం అక్కడకు వెళ్లి వస్తుండేవాడు. రెండురోజులకోసారి అప్పలమ్మ అద్దెకున్న ఇంటి ఓనర్లకు ఫోన్చేసి, భార్యను పిలిపించి మాట్లాడేవాడు. ఈ రూపాణా పెరిగిన ప్రయాణ భత్యాలు, ఇతర ఖర్చులు అన్నీ కలిపి ఆనందరావు జీతం మొత్తం చెల్లయిపోయేది. పైసా మిగిలేది కాదు. అప్పలమ్మ ఓసారి లెక్కలు వేసి ఆ సంగతిని కూడా ఆనందరావుకు వివరించి భేషజాలకు పోకుండా పల్లెలోనే కలసి ఉందాం రమ్మని అనునయంగానే పిలిచినా, ఆనందరావు వినిపించుకోలేదు.

అయితే, ఇలాంటి సంసారంలోనూ ఏడాది తిరిగేసరికి వారికి ఓ బాబు పుట్టేశాడు.

రోజులిలా భారంగా…

సంసారం అలా ఫోన్లమీద, బస్సుల మీద గడుస్తుండగా…

కోరిన కోనలో వాన కురిసినట్లుగా- టీచర్లకు ట్రాన్స్ ఫర్ల సీజనొచ్చింది.

అప్పలమ్మ ఆశగా ఆనందరావు పనిచేసే దుకాణానికి ఫోను చేసి, ‘‘మా ఎంఈవో ట్రాన్స్ ఫర్లు కావాల్సిన వాళ్లు అప్లికేషన్లు పెట్టుకొమ్మన్నాడు. నేను కూడా పెట్టేశా! ఇక ఎంచక్కా మనం ఇద్దరం కలసి మన ఊళ్లోనే ఉండచ్చు.’’ అంది సంబరంగా.

ఆనందరావు సంతోషానికీ పట్టపగ్గాల్లేకుండా పోయింది. ఆరోజే గుడికెళ్లి ఆ ట్రాన్స్ ఫర్ అయ్యేలా చూడమని దేవుడికి కొబ్బరి కాయ కొట్టివచ్చాడు.

ఆ తర్వాత రెండు రోజుల వరకు ఆ ఫలానా రామేశ్వరంలో అప్పలమ్మ, సొంత ఊరు ఫలానా కాశ్మీరంలో ఆనందరావు ట్రాన్స్ ఫర్ ఊహల్లో తేలియాడుతూ కాలం గడిపేశారు.

‘‘మూడేళ్లు దాటితే తప్ప ట్రాన్స్ ఫర్ చేయరటండీ…’’ అంది అప్పలమ్మ.

‘‘రూల్సు బుక్కులో అన్నీ అలాగే ఉంటాయి లేవోయ్! ఆ రూల్సుకు బోల్డు హోల్సు కూడా ఉంటాయి. అలాంటివి వెదకి పట్టుకుని , ఎవరినైనా అడిగిగానీ తెలుసుకోలేకపోయావా?’’ తేలిగ్గా అన్నాడు ఆనందరావు.

‘‘ఉన్న హోల్సు అన్నీ తెలుసుకున్నాను గానీ… అవి మనకు ఉపయోగపడేలా లేవండీ…’’ దిగులుగా అంది అప్పలమ్మ.

‘‘ఒక ఈజీ  మార్గం చెప్పు’’ అడిగాడు.

‘‘అన్ మ్యారీడ్ వుమనప్ అయితే వెంటనే సొంత ఊరి దగ్గరగా పంపేస్తార్ట’’ తొలగని దిగులుతోనే అంది!

‘‘ఓస్ అంతేగా! ట్రాన్స్ ఫర్ కౌన్సిలింగ్ జరిగే రోజుకు తాళి తీసేసి వెళ్లి అన్ మ్య రీడ్ అంటే పోయె…’’

‘‘ఇంకా అన్ మ్యారీడ్ ఏంటండీ. మొన్నే మెటర్నిటీ లీవు కూడా తీసేసుకున్నాక!’’ గుర్తు చేసింది అప్పలమ్మ.

‘‘ఓహో’’ సాలోచనగా అని- ‘‘అయినా మెటర్నిటీ లీవుకు పెళ్లి కావాలన్న రూలెక్కడుందోయ్’’ అన్నాడు ఆనందరావు.

భార్య కళ్లలో కురిసిన నిప్పులు చురుక్కుమనిపించిన కొద్దిసేపటి తర్వాతగానీ- తాను ఏం తప్పు మాట్లాడాడో అతడికి అర్థం కాలేదు.‘‘సారీ, సారీ…’’ అన్నాడు నొచ్చుకుంటున్నట్లుగా.

‘‘జబ్బు పడ్డానని ఓ సర్టిఫికేటు పుట్టిస్తే సరిపోతుందిట’’ మళ్లీ ఆశగా అంది అప్పలమ్మ.

‘‘అయితే నీకు క్యాన్సరు తెప్పిద్దామా?’’ అడిగాడు ఆనందరావు.

‘‘క్యాన్సరు వస్తే కుదర్దు. నరాల బలహీనత, ఫిట్సు వంటి రోగాలు రావాలిట’’ అంది నీరసంగా.

‘‘ఇంత పుష్టిగా కనిపిస్తూ నీకు నరాల బలహీనత అంటే నవ్వుతారేమోయ’’ అన్నాడు ఆనందరావు. అప్పలమ్మ అందంగా నవ్వింది.

‘‘నా బుర్రలో ఓ మెరుపు మెరిసింది’’ అరిచాడు ఆనందరావు.

‘‘అప్పలమ్మ’’పిలిచాడు బంట్రోతు.

జిల్లా పరిషత్తు ఆఫీసు వరండాలో బెంచీపై కూర్చుని ఉంది అప్పలమ్మ. ఒడిలో బిడ్డను పెట్టుకుని.

లేచి, బిడ్డను భుజం మీదికి మార్చుకుని లోపలకు వెళ్లింది.

దరఖాస్తులోకి తేరిపారజూసిన డీఈవో ఆమెకేసి తిరిగి మిడిగుడ్లేసుకుని చూస్తూ… ‘‘అదేమిటమ్మాయ్! అన్ మ్యారీడ్ కోటాలో ట్రాన్స్ ఫర్ కు అప్లికేషన్ పెట్టావ్’’ అన్నాడు.

‘‘పైగా చంకలో బిడ్డతో వచ్చి’’ ఆయన పక్కనే కూర్చున్న ముగ్గురిలో ఎవరో ఒకరు అని, కిసుక్కున నవ్వారు.

డీఈవో అన్నందుకా, లేక పక్కన ఉన్నవాడు నవ్వినందుకా… అర్థం కాకమ దే… అప్పలమ్మ కళ్లలో కొళాయి తిప్పేసింది. దెబ్బకు అందరూ గాభరాపడిపోయారు.

ఆ మాట అడగ్గానే కొళాయి తిప్పడానికి, పాపం చాలా రోజుల్నించీ ప్రాక్టీసు చేసింది మరి!

ఒక్కసారిగా అంతా గాభరాపడిపోయారు. ‘‘ఏమైందమ్మాయ్’’ మంచినీళ్ల గ్లాసు అందిస్తూ అడిగాడు డిఈవో.

‘‘మీకు అప్లికేషను పెట్టిన నాటికి మా కేసు కోర్టులో పెండిగులో ఉంది సార్… వారం కిందటే తీర్జు వచ్చేసింది. మా వారు డైవోర్సు ఇచ్చేశారు సార్… ఇదిగో నా ప్రాణానికి ఈ పసిబిడ్డ కూడా…’’ కొళాయి ఆగిపోయినా గొంతులో గరగర జారిపోకుండా జాగ్రత్తగా చెప్పింది.

డీఈవో బుగ్గల మీంచి రెండు నీటి చుక్కలు జారి కింత అప్లికేషను మీద టప్పున పడ్డాయి.

స్కూలు సీను. లోపల

డీఈవో ఇన్ స్పెక్షను జరుగుతోంది. అంతా పూర్తయింది. ఇక స్కూలు లాంగ్ బెల్ మోగబోతుండగా…

డీఈవో అడిగాడు ‘‘ఏమ్మా! బాబు బాగున్నాడా…’’

‘‘బాగున్నాడు సార్’’ అప్పలమ్మ పూర్తి చేసేలోగానే ఆనంతరావు స్కూటరు ముందు ఓ పిల్లాణ్ని నిల్చోబెట్టుకుని బుర్రున అక్కడికి వచ్చేశాడు.

అంతలో లాంగ్ బెల్లు మోగింది.

‘‘అదిగో సార్. మా బాబే’’ స్కూటరులో బాబును డీఈవోకు చూపిస్తూ అంది అప్పలమ్మ.

‘‘అంటే… ఆయన… నువ్వు మళ్లీ…’’ పొంతనలేని పొడి మాటలతో సందేహం వెలిబుచ్చాడాయన.

‘‘ఈయన మొదటి ఆయనే సార్. అప్పుడు కోర్టు విడగొడుతూ, విడాకులివ్వబట్టే ఇప్పుడిలా కలిసి ఉంటున్నాం.’’

నమస్తే పెట్టి, నవ్వుతూ వెళ్లి స్కూటరు వెనక కూర్చుంది అప్పలమ్మ.